و ممكن است " الذين " مفعول فعل محذوفى باشد كه
" فَآتُوهُمْ
" بيان آن است يعنى بدهيد به آنان بهرهشان را بدهيد بهرهء آنها را .
وجه سوم اين است كه عطف به والدين باشد و ضمير "
فَآتُوهُمْ
" به همهء موالى برگردد و معنى اين باشد كه : والدين و خويشان و آن كسانى كه پيمان شما را بستهاند وارثان شما هستند ، بهرهء آنها را به آنها بدهيد .
در تفسير "
الَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ
" چند وجه گفتهاند :
1 - مقصود ولاء ضامن جريره است به اين طريق كه مردى با ديگرى تعهدى مىبست به اين بيان كه خون من خون تو است و ويرانى من ويرانى تو است و خونخواهى من خونخواهى تو است ، نبرد با من نبرد با تو است ، سازش با من سازش با تو است ، تو از من ارث برى و من از تو ، تو ضامن جنايت منى و من ضامن جنايت تو ، در اين صورت هم پيمان شش يك ارث آن ديگرى را مستحق بود ، اين حكم در اسلام جارى بود تا به آيهء
وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ
نسخ شد ، شافعى گفته ميراث ضامن جريره به طور مطلق نسخ و ملغى شده است ولى در نزد ما شيعه وقتى ارث نسبى و سببى نباشد ثابت است و حاجتى به دعوى نيست .
2 - مقصود از معاقده در اين آيه مصاهره است و منظور ارث زن از شوهر و شوهر از زن است .
3 - آنچه در اين خبر بيان كرده است كه مقصود از "
الَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ
" ائمه ( ع ) هستند كه وقتى وارثى نباشد تركهء ميت به آنها تعلق دارد مىفرمايد :
به وسيلهء ائمهء خدا عهد شما را بسته است ، يعنى عهد ايمان شما را محكم ساخته ، عقد عهد سختى و محكم كردن آن است يعنى به سبب ولايت ائمه و اقرار به امامت آنها خدا عهد و پيمان ايمان شما را در عالم ميثاق و در دنيا محكم كرده است و اين بيان حاصل معنى است و آيه اين طور مىشود كه