( * ) كيفيت استدلال به حديث شريف چگونه است ؟
1 - الاصل فى الاشياء الاباحة الّا ما اخرجه الدليل .
2 - نهى كه شرب توتون را از اباحه خارج كند به ما نرسيده است .
پس : شرب توتون مباح است و هذا معنا اصل البراءة .
به عبارت ديگر :
1 - كل شىء مطلق حتى يرد فيه نهى .
2 - نسبت به شرب توتون نهى وارد نشده است .
پس : شرب توتون از مصاديق مطلقات بوده و مباح است .
( * ) نظر شيخ پيرامون استدلال به حديث مذكور چيست ؟
به نظر ايشان دلالت اين حديث بر برائت كه مطلوب حضرات مجتهدين است از تمام ادلهاى كه به آن تمسّك كردهاند روشنتر است .
( * ) به نظر شما وجه اوضحيّت در اين حديث شريف چيست ؟
اين است كه : ساير احاديث يا دلالتشان تام نبود و يا اگر هم تام بود متوقف و معلّق بود بر اينكه ثابت شود ادلّه احتياط شامل شبهات بدويه نشده و احتياط را در اينگونه شبهات واجب نمىكند .
و حال آنكه اين حديث شريف ظهور دارد در اينكه اصلا احتياط در شبهات بدويه واجب نيست و اين همان مطلب اصولى است كه حضرات مستدلين به دنبال آنند .
( * ) دليل اين ظهور چيست ؟
اين است كه : فرموده حتّى يرد فيه نهى و اين دلالت دارد بر مطلق العنان بودن تمام اشياء و عدم تقييد آنها به زجر و منع شارع . و لذا به همين مضمون استدلال كرده مىگويد : در شبهات تحريميه نسبت به محتمل التحريم ، احتياط لازم نيست ، بلكه حكمش اباحه است . پس : اگر دليلى دلالت بر توقف و يا احتياط كند معارض با اين حديث و بايد به احكام باب تعارض عمل نمود .
( * ) وجه اوضحيّت اين حديث شريف به تقرير شيخ چگونه است ؟
اين است كه اين حديث على الظاهر دلالت دارد بر اينكه اشياء ذاتا و من حيث هو مباحاند مگر اينكه نهى به آنها تعلّق گرفته و آنها را من حيث هو منتهى قرار دهد .
در نتيجه : تا پيش از ورود چنين دليلى ، مكلّفين نبايد خود را ملزم به ترك و احتياط از محتمل التحريم قرار دهند .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 138
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٣٨