در شرح " يلن حاشيته " كه از باب افعال است بدين معنى كه هر كه اولاد و خاندان و بندگان و خدمتكاران خود را بنرمش و خوش پذيرائى و خوش برخوردى و مهرورزى با عشائرش و مردم ديگر تربيت كند ، دوستانش بفهمند كه او دوستشان دارد ، و اگر خودش يا خدمتكاران و خاندانش بدانها بد برخورد كنند دوستى او مورد اعتماد نباشد چنانچه تجربه گواه آنست .
" خدا در دنيا به او عوض دهد " اشاره است بقول خداى تعالى ( 39 : سبا ) بگو هر چه انفاق كنيد خدا عوضش را بدهد " لسان الصدق للمرء " ( پس از شرح ادبيت او گويد ) بهر تقدير تشويقى است براى انفاق بر عشيره كه سبب شهرتست و زبانزد شدن احسانش ميان مردم ، كسى كه به او احسان كرده او را باحسانش و صفات خوب ديگرش ستايد ، و خداى تعالى ( در 50 : مريم ) فرمود و فراهم كرديم براشان زبان راستين بلندى " و در حكايت از قول ابراهيم ( 84 : الشعراء ) فرموده و فراهم كن برايم زبان راستين در آيندگان " .
و تقييد مذمت دورى از عشيره به حال ثروتمندى براى آن نيست كه در حال بىثروتى خوبست بلكه براى اينكه اين دورى غالبا در اين حالت رخ ميدهد و هم خصال بد ديگر ( باقى كلام مصنف در تفسير لغات و ادبيات حديث است كه ترجمه سود عمومى ندارد مترجم ) .
87 - كافى : بسندش تا سليمان بن هلال كه به امام ششم ( ع ) گفتم : آل فلان بهم نيكى كنند و با هم صله رحم كنند در پاسخ فرمود : در اين صورت اموالشان فزايد و خودشان فزون شوند ، پيوسته در اين وضعند تا از هم ببرند و چنين كنند اين نعمت از آنها برداشته شود .
بيان : نمو خودشان فزودن فرزندان و فزونى شماره و شرف آنها است . . .
88 - كافى : بسندش تا رسول خدا ( ص ) فرمود : مردمى فاجر و بدكردارند و نيكوكار نباشند و صله رحم كنند و مالشان فزايد و عمرهاشان دراز شود ، و چه شود اگر نيكوكار و نيكى كن باشند .
بيان : يعنى خودشان خوب باشند و صله رحم بكنند .
89 - كافى : بسندش تا امير مؤمنان ( ع ) فرمود : صله ارحام كنيد گر چه با سلامى باشد ، خداى تبارك و تعالى ميفرمايد ( 1 : النساء ) و بترسيد از خدائى كه از او بازپرسى شويد و از ارحام راستش خدا بر شما ديدهبانست .
بيان : دلالت دارد كه كمترين صله رحم سلام دادن است ، و شامل آنجا شود كه ميداند يا گمان ميبرد كه جواب نميدهد و بقولى در اين صورت سلام دادن خوبى ندارد زيرا آنان را در حرام اندازد ، و اين جاى سخن دارد .
90 - كافى : بسندش تا صفوان جمال گفت : ميان امام ششم ( ع ) و عبد الله بن حسن
بحار الأنوار ( ج 71 و 72 ) ( آداب معاشرت ) ( فارسى ) — صفحة 79
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٧٩