خود و چون اين شرط حاصل نيست تقيه واجب است و غيبت براى حفظ جان لازم است زيرا پرهيز از زيان جانى به حكم عقل و شرع واجب است و خود پيغمبر ص هم در غار حراء پنهان شد « 1 » و سببى نداشت جز ترس از دشمنان .
اگر كسى گويد پنهانى پيغمبر در اندك زمانى بود و بدرازا نكشيد و غيبت امام شما سالها است بدرازا كشيد ؟
بايد در پاسخش گفت كوتاهى و درازى مدت در اينجا اثرى ندارد زيرا سبب هر دو غيبت يكى است كه ترس از دشمنانست چه كم و چه بيش و كوتاهى زمان يكى از ان دو براى كوتاهى زمان ترس و بيم است و درازى زمان ديگرى براى درازى زمان ترس و بيم است و اگر يكى از آن دو مخالف حكمت باشد و حجت غيبت نتواند بود آن ديگرى همچنين است .
اگر گويد بهتر اينست كه ظاهر شود و بر مخالفانش اتمام حجت كند و اگر چه كشته شود .
هامش
( 1 ) در اينجا مصنف غيبت و پنهان شدن پيغمبر ص را در غار حراء نوشته و آنچه در تاريخ و حديث آمده اينست كه آن حضرت هنگام هجرت سه روز در غار ثور پنهان شد غار حرى در شرق مكه و در كنار راه منى به عرفات است و خلوتگاه پيغمبر بوده در سالهاى رياضت او پيش از بعثت سيره ابن هشام در ص 15 ج 1 چاپ مصر گويد :
عبد اللَّه بن زبير و ديگران ميگفتند رسول خدا ص هر سال مدت يك ماه در غار حراء مجاور ميشد و اين شيوه رياضت قريش بود در دوران جاهليت ، ولى اين مجاورت در حراء عنوان استتار و غيبت از ترس دشمنان نداشته و شايد پس از اعلام رسالت هم گاهى آن حضرت در حراء مخفى ميشده بويژه پس از وفات حضرت ابى طالب و خديجه كبرى كه دشمنان بر او چيره شدند و غار ثور در كوهى است سمت مغرب و شمال شهر مكه كه حضرت از آنجا بسوى مدينه طيبه سفر كرد و از تعقيب قريش مصون شد و در غار ثور بود كه سه شبانه روز از ترس دشمن نهان گرديد « مترجم »