بىنهايت است و پايانى ندارد و در سلطنت و توانائى او نمونههاى بسيار است از مصالحى كه برايشان انجام داده ولى در هر وقت به اندازه نيازشان بهتر را بدانها عطا نمايد ، اگر گويد كه اصلح نمونههاى بسيارى نزد خدا دارد بايد همه را به او دهد زيرا همه آنها از هر يك به تنهائى بهتر باشد .
گوئيم : اين بايست نباشد كه مجموع همهء آنچه اصلح باشد از يكى بهتر باشند چنانچه صلاح بيمار براى بهبودى اندازه معينى است از دارو و اگر چند برابر شود زيان او گردد و كشنده او باشد ، و همچنين گرسنه را صلاح در اندازهايست از خوراك و اگر چند برابر شود و آن را بخورد زيان او گردد و او را بيمار سازد و چنان باشد صلاح و اصلح براى بنده در باره دينش كه اگر چند برابر شود اصلاح او نباشد بلكه بسا زيان و تباهى برايش دارد و رواياتى از آل محمد عليهم السلام آمده كه خداوند به بنده خود نكند جز آنچه به حال او بهتر باشد ، 31 - بسندش تا ابى حمزه ثمالى از امام چهارم على بن الحسين عليهما السلام كه فرمود : شكيبائى و خشنودى از خدا سره طاعت خدايند و هر كه شكيبا شد و از خدا بدان چه مقدرش كرده از خوب و بد راضى است براى او بهتر باشد .
و كسى كه بيمعرفت است گمان برده كه چون ما گفتيم خدا با بندهاش هر چه كند برايش بهتر است پس عذابى هم كه بدوزخيان ميدهد براى آنها بهتر است و من برخى همكيشان خودمان را هم ديدم كه به اين سخن پابند شده و ميگويد خدا تعالى از وضع دوزخيان گزارش داده كه اگر برگردند به دنيا هر آينه باز گردند بهر آنچه از آن نهى شدند ( 28 - الانعام ) و اگر برگردند و بر سر گناهان خود روند سزاوار عذاب بيشترى از آنچه در دوزخ دارند خواهند شد پس وادار كردنشان بدان وضعى كه دارند براى آنها بهتر است و اين سخن درست نباشد زيرا اصلح و بهتر همان زمينهسازى براى طاعت و آسان كردن راه آنست و اين نباشد جز در حال وجود تكليف و در اين جهان نه جز آن راه مقصود از آيه دروغ شمردن سخن دوزخيانست در آنچه گويند
كنز الفوائد ( گنجينه معارف شيعه اماميه ) ( فارسى ) — صفحة 156
مساهمون: أبي الفتح محمد بن علي الكراجكي
ص١٥٦