دلالت بر ادعاى آنها ندارد زيرا ظاهرش اينست كه حرمت در صورتيست كه شيرينى به آب بنشيند تا چون آب انگور گردد و معلوم است كه كشمش داخل برنج پخته در ديك چنين نيست و آب را چون آب انگور شيرين نكند و هم كشمشى كه در شورباجات ريزند كم است كه بدين مقام رسد . آرى اگر كوبند و در آن ريزند بسا بدان ماند و آن پخت كشمشى است كه زبيبه گويند و روايت در حلال بودن آن گذشت و خلاصه حكم بحرمت در همه اينها مشكل است گر چه در برخى موافق احتياط است و اولى است .
6 - در مسالك گفته : با نرفتن دو سوم آن اگر هم شيره شود باز حرام است زيرا در نصوص ذهاب دو سوم شرط شده نه نام با اينكه اين فرض دورى است زيرا تا چهار پنجم آن نرود در غالب طبق وجدان شيره نشود تا برسد به دو سوم و بسا كه اگر پيش از ذهاب دو سوم شيره شود حلال باشد به حكم انتقال و سلب نام آب انگور از آن چنانچه براى همين است كه چون سركه شود پاك باشد ، و در ذهاب دو سوم فرق نيست كه به آتش باشد يا بر اثر آفتاب و هوا و اگر در برابر خورشيد نهندش تا دو سوم آن برود يا بر اثر گرمى هوا برود حلال است و پاك اگر آن را نجس دانند ، و ضرر ندارد بر آن كه پيش از ذهاب دو سوم اجسامى در آن نهاده باشند چنانچه هر چه در آن باشد پس از سركه شدن نزد ما همه پاك شوند پايان .
گويم : و مؤيد كفايت نام شيره براى حليت است آنچه در روايت صحيح از عمر بن يزيد است كه امام ششم عليه السّلام فرموده : چون ظرف را رنگين كند آن را بنوش ، گر چه مىشود اين نشانه براى رفتن دو سوم ذكر شده باشد چنانچه شيخ - - ره - فهميده و در نهايه براى ذهاب دو سوم كه مناط حلالشدنست سه نشانه ذكر كرده 1 - شيرين شدن 2 - رنگين كردن ظرف 3 - چسبيدن بدان و كم شدن سه دانك و نيم از آن وقتى روى آتش است .
و كلينى ( 6 / 421 ) بسند صحيح از امام ششم عليه السّلام روايت كرده كه چون شيره فزون باشد بر يك سوم ، وقيهاى ، پس حرام است و گويا مقصود فزونى آن بر
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 284
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٨٤