كه منظور ترك ، به اعتقاد حرمت و كراهت باشد و نه ترك براى زهد و رياضت و دورى از خواب و كسالت و قساوت قلب و از اين رو نقل است كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله نان گندم نخورد و از نان جو سير نشد ، و زهد امير المؤمنين عليه السّلام مشهور است ، ولى شايسته است كه اين كار براى پيروى از آنها باشد ، و اجتناب براى برخى فوائد چون كم خفتن و تأديب نفس و زبون كردن آن ظاهراً عيبى ندارد با اعتقاد بحلال بودن - پايان - ( زبدة البيان - 626 - 623 ) و در مجمع البيان - 2 : 236 - گفته از امام ششم عليه السّلام روايت است كه فرمود : آيه در باره على و بلال و عثمان بن مظعون فرو آمد ، چون على عليه السّلام سوگند خورده بود شب هرگز نخوابد الّا ما شاء اللَّه و بلال سوگند خورده بود روز هرگز افطار نكند ، و عثمان بن مظعون سوگند خورده بود با زنان جفت نشود هرگز .
ابن عباس گفته : مقصود از طيبات روزى گوشت و مانند آنست .
« وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ
» دعوت بپرهيزگاريست با لطيفترين وجه و تقديرش اينست كه اى باوركنندههاى خدا ايمان خود را با تقصير در تقوى ضايع مكنيد تا در افسوس بزرگ افتيد ، و بترسيد از حرام كردن آنچه خدا براتان حلال كرده و در هر نافرمانى از آنكه به او عقيده داريد كه خداى سبحان است ، و اين دو آيه دلالت دارند بر بدى تكروى و توحش و كنارهگيرى از شيوهء عموم مردم در زن خواستن و فرزند جستن و آباد كردن زمين ، و روايت است كه پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله گوشت مرغ مىخورد و فالوده و از حلواء و عسل خوشش مىآمد و فرمود : راستى مؤمن شيرينست و شيرينى دوست ، و فرمود : در شكم مؤمن گوشهايست كه پرش نكند جز حلواء .
«
لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جُناحٌ
» در مجمع گفته : يعنى گناه و حرج در آنچه تناول كرده از مى و قمار پيش از نزول حرمت آنها ، و در تفسير اهل بيت است كه مقصود در تناول حلال است ، و اين واژه شامل خوردن و نوشيدن هر دو مىشود ، از ابن عباس و انس و ابن عازب و قتاده و ضحاك روايت است كه چون حرمت