كند و نام خدا نبرد باكى نيست كه چون آيد بيادش بگويد بسم اللَّه من اوّله الى آخره ، و بخورد .
بيان : فقهاء اتفاق دارند كه رو به قبله ذبح كردن و نحر كردن واجب است و اگر عمدا نكند حرام باشد و اگر از فراموشى است حرام نباشد و نادان هم حكم فراموش كرده دارد ، و بر همه اينها اخبار معتبره دلالت دارند چون روايت كلينى در سند حسن صحيح مانند - 6 : 232 فروع كافى - از محمّد بن مسلم كه پرسيدم امام پنجم عليه السّلام را از مرديكه ذبيحهء سر بريده و ندانسته بايد رو به قبله كندش ، فرمود از آن بخور ، گفتمش راستش رو بقبلهاش نكرده ؟ فرمود : از آن مخور ، فرمود :
چون خواهى ذبح كنى ذبيحهات را رو به قبله كن ( يعنى در صورت علم و عمد ) ، و نيز مانندش را بسند ديگر نزديك به همين معنا آورده .
در مسالك گفته : كسى كه رو به قبله را واجب نداند در حكم نادانست و ذبيحهاش حرام نيست ، و اعتبار برو به قبله بودن جاى ذبح و اندام پيشين ذبيحه است ، و رو به قبله بودن خود ذابح شرط نيست گرچه از ظاهر عبارت برآيد زيرا رو به قبله داشتن ذبيحه ظهور دارد در رو به قبله بودن خود او هم چنانچه گوئى زيد را بردم و او را كشاندم كه معنايش رفتن و كشاندن هر دو است با هم و دليل عدم اعتبار رو به قبله بودن ذابح اينست كه تعديه فعل به باء معنى تعديه آن را دهد بهمزه باب افعال چنانچه در قول خدا تعالى «
ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ
17 - البقره آمده بمعنى خدا نور آنها را برد ، و در خبر دوم اشارهايست باكتفاء رو به قبله بودن خود ذبيحه .
و بسا گفته شده واجب همان رو به قبله بودن جاى نحر و ذبح است بخصوص و دور نباشد و رو به قبله بودن خود ذابح مستحب است و اين همه با دانستن سوى قبله است و اگر نداند ساقط شود چون نشدنيست مانند سقوط آن در جاندار فرارى براى همين - پايان - .
و گويم : ظاهر كفايت رو به قبله بودن آنست بهر روش باشد خواه آن را به پهلوى راست خواباند يا چپ كه متعارف است يا وادارد رو به قبله و سرش را برّد مانند