پرنده چون رو به قبله بودن بر همه اين صور صدق كند ، و رو به قبله بودن مرده گور به خواباندن او بر پهلوى راست لازم ندارد كه در همه جا چنان باشد با اينكه ذبح بدين روش بىاندازه دشوار است مگر براى چپ كار كه با دست چپش كار كند و ميان مردم كمياب باشد ، بلكه ممكن است گفت مطلق بفرد شايع تعبير شود و آن خواباندن به پهلوى چپ است ، و مشكل است كه گفت احتياط در خواباندن بر پهلوى راست است فتامل .
7 - در كتاب المسائل : بسندش از على بن جعفر كه پرسيد از برادرش موسى عليه السّلام از ذبيحه كنيزك كه شايسته است ، فرمود : اگر مخ حرام را نبرد و گردن آن را نشكند باكى ندارد و فرمود : خاندان على بن الحسين عليه السّلام كنيزكى داشتند كه براشان ذبح ميكرد .
بيان : مشهور ميان اصحاب كراهت كارد رساندن به مخ حرام ذبيحه است كه آن را تا نمرده ببرد و برخى گفتند حرام است چون در خبر صحيح از آن نهى شده و آن احوط است و اگر هم حرام باشد خود ذبيحه حرام نگردد و بسا كه گفته شده آن هم حرام گردد ، و حرمت آن با تعمّد است و اگر دست پيشى كرد و آن را بريد باكى نيست و مكروهات ديگر هم در باره ذبح در بيان اصحاب ميباشند .
1 - گردانيدن كارد ، يعنى آن را زير ناى فرو كند و ناى را با اندام ديگر بسوى بيرون گلو ببرد و شيخ در تهذيبش حرام دانسته و قاضى از او پيروى كرده و در روايت حمران هم از آن نهى شده .
2 - بد است جاندارى را برابر چشم جاندار ديگر كه بدان مينگرد ذبح كند براى روايت غياث بن ابراهيم - در وسائل 16 : 258 - و شيخ در نهايهاش حرام دانسته و آن ضعيف است .
3 - ذبح در شب مكروه است جز كه خوف تلف باشد براى روايت ابان بن تغلب از امام صادق عليه السّلام .
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 183
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٨٣