سبيل مجاز و مبالغه است نه بر سبيل حقيقت .
و اما تفسيرى كه در سابق از شيخ مفيد براى روايت نقل كرديم بعيد است و در خبر امام رضا جا ندارد بلكه در برخى تعبيرات اخبار عامه هم .
اين سخن بجا ماند كه آيا خواب پيغمبر و امام در احكام شرعى حجت است يا نه ؟ ميتوان گفت : نه چون امام صادق عليه السّلام به چند سند صحيح در حديث از آن آمده كه ، دين خدا تبارك و تعالى عزيزتر از اينست كه در خواب ديده شود ، و ممكن است گفت : مقصود اينست كه اصل احكام شرعيه بخواب ثابت نشود بلكه بوحى روشن است و بهر حال بايد آن را بخواب خير انبياء و ائمه تخصيص داد زيرا خواب آنها چون وحى است .
ولى اين اخبار دلالت ندارند كه آنچه در خواب از پيغمبر يا امام دريافت شود واجب العمل باشد ، چه بسا وجوب عمل به همان تبليغ علنى و متعارف است ، چنانچه پيغمبر و امام كفر منافق و فسق فاسق را ميدانستند و هم نجاست بسيارى چيزها را ولى ظاهر اينست كه مامور نبودند بدان علم عمل كنند و بايد بامور ظاهره از مشاهده و سماع بينه استناد كنند ، با اينكه ظاهر اينست كه اين مسأله اصولى است و بايد آن را دانست و اخبار آحاد مفيد ظن در آن حجت نيست ، بعلاوه برخى خوابها نياز بتعبير دارند و شايد اين خواب متضمن حكم همچنين باشد گرچه پرتوپلا نباشد .
و سيد مهنا بن سنان از علامه حلى - قده - پرسيد چه گوئى در كسى كه پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله يا يكى از ائمه در خواب بيند و به او امر يا نهى كنند آيا اطاعت آن واجب است يا نه ؟ با اينكه از پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم رسيده كه هر كه مرا در خواب بيند البته مرا ديده و شيطان به صورت من نشود و جز آن از احاديث .
و چه فرمائيد اگر او و نهى آنها در خواب مخالف ظاهر احكام شرع باشد و ميان اين دو حال فرقى هست يا نه ، تقاضاى جواب روشن داريم ، خدا هر مشكل تو را حل كند .
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 227
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٢٧