مرا ديده بهر صورت باشد .
قرطبى گفته : در معنى حديث اختلاف است ، قومى ظاهرش را گرفتند كه هر كس خود را در خواب بيند بحقيقت چنانچه در بيدارى ميديد برابر ، گفته :
اين قول فاسد است بالبديهه زيرا لازم است كه هيچ كس او را بخواب نبيند جز به صورتى كه وفات كرده بر آن ، و دو كس در يك حال او را در دو مكان بخواب نبيند و لازم آيد كه اكنون زنده شود ، و از گورش برآيد ، و در بازارها راه رود ، و با مردم گفتگو كند و بايد گورش تهى ماند از تنش ، و در آن چيزى نماند و تنها گور زيارت شود و سلام بر غائب ادا گردد ، زيرا رواست شبانه روز در خواب ديده شود در جز گورش هميشه و اين نادانيها است كه هر كه بوئى از خرد دارد نپذيرد .
و گروهى گفتند : معناش اينست كه هر كه او را به صورتى كه داشته بيند ، و لازم آيد كسى كه او را بجز وصفش در خواب بيند پرتوپلا باشد و معلوم است كه در خواب بوصفى ديده شود كه مخالف وصف او است كه در دنيا داشته و آن رؤيا درست باشد چنانچه اگر در خواب تن او را پر يك خانه بيند و تعبيرش اينست كه آن خانه پر از خير شود .
و اگر شيطان ميتوانست بهر شكلى كه او داشته يا به او وابسته شود درآيد معارض است با اينكه فرموده : « فان الشيطان لا يتمثل بى » پس بهتر بر كنار بودن رؤياى او است ، و رؤياى هر چيز او ، و هر شكل وابسته به او از تمثل شيطان كه در احترام او رساتر است و شايستهتر است بمقام عصمت او چنانچه در بيدارى از شيطان معصوم بود ، گفته : تفسير درست حديث اينست كه ديدن او در خواب بهر حالتى بيهوده نيست و پرتوپلا نيست بلكه درست است ، و اگر هم جز در صورت او است ، از شيطان نيست و از طرف خداست .
گفته اين قول قاضى و أبى بكر و جز او است ، و مؤيد آنست قول آن حضرت
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 225
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٢٥