و جواب اينست كه هدف اين گفتار رد گفته ترسايان و ديگرانست در باره مسيح كه با پيغمبرى پسر خدا است بلكه معبود است و عبوديت را نشايد چون روح خداست و بىپدر زاده شده ، و كور و پيس را درمان كند و منظور اينست كه عيسى با اين خصوصيت و بالاتر از او در اين جهت كه فرشتهاند و نه مادر دارند و نه پدر و نيروئى بيش از عيسى دارند از بندگى خدا روگردان نيند و دلالت ندارند بر برترى از نظر ثواب و كمالات ديگر ، چنانچه منظور در مثالى كه آوردى فزونى و بالا بودن در فضل و شرف و كمال نيست بلكه در آنچه مظنه رو گردانى و خشنوديست مانند غلبه و سر بزرگى در شاه و دوستى در ترسايان و چون پيش داشتن فرشتهها بر ذكر پيغمبران در همه جا و جهتى براى آن تصور نشود جز برترى آنان .
و جواب : اينست كه رواست سببش مقدم بودن وجود آنها است بر انبياء يا منظور تقويت ايمان به آنها است كه ناديدهاند و سزاوار ترغيب و شناسائى .
و اما دليلهاى عقلى :
1 - فرشتهها روحانى و مجرد وابسته باجسام علويه و مبرى از سياهى مادهاند و از شهوت و غضب كه سرچشمه بديها و زشتيهايند ، كمالات علمى و عملى حاضر دارند كه نادانى و كاستى ندارند و در آمادگى نباشد كه خرده خرده برآيد و اشتباه در آنها نيست و به كارهاى عجيب و پديد آوردن ابر و زمين لرزه و مانند آن توانايند ، اسرار نهان را ميدانند و بهر كار نيك پيشتازند و آدمى چنين نباشد .
جواب اينكه اين همه بر پايه فلسفه است نه بر اساس دين .
2 - كارهاى ثوابآور فرشتهها بيشتر است چون عمر دراز دارند و پيوستهتر است چون مانعى ندارند و استوارتر است چون بگناه كم كن ثواب دچار نيستند ، و دانش آنها كاملتر و بيشتر است ، چون نورانيند و لوح محفوظ را كه همه اسرار كائنات در آن نقش است مشاهده ميكنند .
و جواب اينكه اينها مانع نباشد تا كردار پيغمبران و دانششان برتر و كاملتر باشد و ثواب بيشتر آرند بجهات ديگر مانند اينكه با ضد و منافى مبارزه كنند و رنج
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 272
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٧٢