بوده و احترام نه سجدهء تحيت و ديدنى و نه سجده بر فروتر براى بزرگ كردن او و بالا بردن مقامش و شكسته نفسى ساجدين .
2 - آدم اسماء را بفرشته آموخت بدان چه خدايش از خواص اشياء آموخته بود و آموزگار برتر است از شاگرد و از سياق آيه دليل است كه منظور اظهار افضليت آدم بوده كه نميدانستند و دفع توهم نقصان از او و از اين رو خدا فرمود « آيا بشما نگفتم من داناترم به غيب آسمانها و زمين ، 33 - البقره » و به اين بيان دفع شود آنچه گفتند كه فرشتهها دانش انبوهى دارند چند برابر دانش اسماء براى مشاهده لوح و تجربهها كه در مدتى دراز اندوختهاند .
3 - قول خدا تعالى « راستى خدا برگزيده آدم و نوح و خاندان ابراهيم و خاندان عمران را بر همه جهانيان ، 33 - آل عمران » و جز پيغمبران خاندان ابراهيم و عمران تخصيص خوردند بدليل اجماع پس آدم و نوح و همه پيغمبران برگزيدهاند بر همه جهانيان كه فرشته از آنهايند زيرا مخصصى نسبت بفرشتهها نيست و تفسير عالمين ببسيارى از آفريدهها وجهى ندارند .
4 - براى آدمى موانع بسياريست از طاعت علمى و عملى چون شهوت ، خشم و نيازهاى ديگر و عبادت و تحصيل كمال به زور و غلبه بر ضد قوه عاقله رنجآورتر است و افضل و ابلغ در استحقاق ثواب و افضل بودن همان بمعنى استحقاق ثواب بيشتر است .
نگويند : اگر نبودن شهوت و خشم و موانع ديگر را در فرشتهها بپذيريم عبادت با وجود شواغل اشقّ و افضل است از عبادت ديگر در صورتى كه بيك اندازه و يك وصف باشند ، و عبادت فرشتهها هم بيشتر است و هم پيوستهتر شب و روز تسبيح گويند و وانگيرند ، و اخلاص مايه نظام و يقين بنياد ايمان و تقوى كه ثمره اعمال است در آنها بانيروتر و پايدارترند ، زير راه آنها عيانست نه بيان و شهود است نه پيغام .
كه در پاسخ گوئيم : بىنزاع آنها را مزاحمى از عبادت نيست و در اين صورت
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 269
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٦٩