و سال شمسى چند روش دارد 1 - روش منجمان قديم كه سال را از رسيدن خورشيد به نقطه اعتدال ربيعى دانند تا به همان روز ، و ماههاى شمسى را از همان نقطه آغاز كنند از بروج 12 و اگر آغاز ماه سال اول برج باشد چون اول حمل ماههاى ديگر از اول برجهاى ديگر آغاز شوند و اگر دهم برج باشد آغاز ماههاى ديگر از دهم برجها است .
2 - روش فرس قديم است كه نه كسر دارند و نه كبيسه ، سالشان 365 روز است ، هر ماهى 30 روز ، و پنج روز را به آخر سال فزايند و آن را ( خمسه مسترقه ) گويند و ماههاشان بدين نام است فروردين ماه ، ارديبهشت ماه ، خرداد ماه ، تير ماه ، مرداد ماه ، شهريور ماه ، مهر ماه ، آبان ماه ، آذر ماه ، ديماه ، بهمن ماه ، اسفندارمذماه .
در زمان قديم در 130 سال 4 / 1 زائد را كبيسه ميكردند و يك ماه بسال 121 ميافزودند و آن سال 13 ماه ميشد ، و تفصيلى در دوره كبيسه و جز آن دارند كه ما از بيانش صرف نظر كرديم ، آغاز اين تاريخ از زمان جمشيد يا كيومرث است ، و تا زمان يزدجرد بر جا بود و چون سلطنت آنها سقوط كرد ، كبيسه را ترك كردند برخى منجمان پنج روز زائد را به آخر آبان ميافزودند و برخى به آخر اسفند ، و در هر 4 - 5 سال يك روز از سال شمسى حقيقى جلو مىافتد .
3 - تاريخ جلالى است كه هشت دانشمند بهمراهى خيام آن را وضع كردند كه نزول خورشيد در نصف النهار اول حمل آغاز سال باشد و نوروز سلطانيش ناميدند و سال خورشيدى حقيقى است و هر ماهش با حلول خورشيد در اول هر برجى است چنانچه منجمان كردند ، و چون هر ماه را 30 روز گيرند و 5 كسر را به آخر سال افزايند و كسر را در هر 4 - 5 سال كبيسه كنند هميشه نزول خورشيد در اول حمل آغاز سال باشد و ماههايش بنام فرس قديم است كه گذشت 4 - تاريخ رومى كه آغازش 12 سال پس از مرگ اسكندر رومى است و سالهايش شمسى نجومى است و ماههايش بدين نام و شمار است : 1 - تشرين اول 31 2 - تشرين آخر 30 - 3 - كانون اول : 31 - 4 كانون آخر 31 - 5 شباط 28 -
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 293
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٩٣