6 - آذر 31 - 7 نيسان 30 - 8 - ايار 31 - 9 حزيران 30 - 10 - تموز 31 - 11 - آب 31 - 12 ايلول 30 .
به كار زنان اين تاريخ 4 ماه را 30 روز گيرند كه : تشرين الآخر ، نيسان حزيران و ايلول است و 7 را كه جز شباط است 31 روز و شباط در سه سال بىدرهم 28 روز و سال چهارم كه كبيسه است 29 روز و سال نزد آنها 4 / 1 365 كامل است با اينكه اندكى از ربع كسر دارد چنانچه گفتيم ، و اين كسر در رصدها مورد اختلاف است در رصد تبانى 5 / 3 13 دقيقه است ، در رصد بطلميوس 5 / 4 4 دقيقه ، ولى فرس و روم موافق رصد ابرخس آن را 4 / 1 كامل گرفتهاند و ماههاى رومى بر پايه آن رصد است و بنا بر رصدهاى ديگر سال رومى هر 30 سال يك روز از سال شمسى حقيقى پس مىافتد و در ماهها ميگردد ، و در اين زمانه آغاز سالشان كه تشرين الاول است موافق 19 ميزانست و اول نيسان 23 حمل .
و بدان كه بسيارى از امور شرعيه به همين ماههاى رومى تعلق دارند از احوال و اعمال و آداب مانند باران و آدابش در نيسان ، و معلوم نيست منظور شارع فصول است يا شهور است و شايد يكم اقرب است ، و اعتبار شهور اين زمان مورد اشكال است و راه احتياط اينست كه در كارهاى با وسعت وقت مشترك ميان فصل و ماه را بگيرند ، و در آنچه وقتش تنگ است در هر دو وقت بجا آرند و روز شمارى روميها براى ماهها هيچ دليلى ندارد و صرف قرارداديست و با سير خورشيد در بروج هم موافق نيست كه در حمل و ثور 31 روز و در جوزاء 32 روز ، و در سرطان و اسد و سنبله 31 و در ميزان و عقرب 30 روز و در قوس و جدى 29 روز و در حوت 30 روز است .
و مبدأ تاريخ يك حادثه ملى يا دولتى يا جهانيست مانند طوفان يا زلزله عمومى يا جنگ عمومى براى شماره سالها در آينده ، بمبدأ تاريخ روم و فرس اشاره نموديم ، ولى تاريخ مورد عمل در زمان ما تاريخ هجريست و سبب وضع آن كه گفتهاند :
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 294
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٩٤