بنا به گفتهء سمعانى و ياقوت اين شهر هم مدتى جزو اسروشنه محسوب مىگشته « 1 » . اريق سينو آب از رستاقوذار مىگذشته و تا به اشتخن مىرسيده .
رستاقهاى كبود نجكت و مرزبان از اريق على حدهاى كه در مقابل سمرقند از رود منشعب مىشده مشروب مىشدند . شهرهاى كبود نجكت و وذار هريك دو فرسخ با سمرقند فاصله داشته « 2 » . توماشك « 3 » نام كبود نجكت را با قريهء كنونى گبدان يا گبدون نزديك مىداند « 4 » . شهر وذار نيز مانند پارهاى از قراى اين رستاق مركز اعراب ساكن در آن ناحيه بوده و اين تازيان به قبيلهء بكر بن وائل تعلق داشتند ولى خود را سباعى مىخواندند .
ظاهرا خود را به ابو مزاحم سباع بن النضر بن السكرى الوذارى بانى مسجد محل ، متوفى در جمادى الاولى سال 269 ه . منسوب مىكردند « 5 » .
هامش
( 1 ) - ياقوت ، « معجم » ،I، 464 ؛ سمعانى ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 38 ؛ چاپ مارگوليوس ، ذيل كلمهء « الباركثى » ( در چاپ عكسى اشتباها « الاباركثى » و پائينتر « اباركث » نوشته شده ) .
باركث در محلى بوده كه تيمور قريهء شيراز را در آنجا بنا كرد ؛ رجوع شود به : بارتولد ، « آبيارى » ص 111 .
( 2 ) - استخرى ، 342 . به گفتهء سمعانى ( « متون » ، ص 68 ؛ چاپ مارگوليوس ذيل كلمهء « الوذارى » ) و ياقوت ( « معجم »IV، 916 ) از سمرقند تا وذار 4 فرسخ بوده . به قول سمعانى در آنجا « حصن » و مسجد جامع و مناره وجود داشته .
( 3 ) - 85 .S، «Tomaschek « Sogdiana( 4 ) - قريهء كبود كه اكنون « بشاريق » ناميده مىشود ( وياتكين « مطالب و مدارك » ، ص 70 ) در تأليف بابر به معيت شيراز ذكر شده . ( « با برنامه » چاپ بوريج ، ورقb59 ؛ ترجمه بوريج ،I، 98 ) .
( 5 ) - « متون » ، ص 69 ( سمعانى ؛ چاپ ؛ مارگوليوس ، ذيل كلمهء « الوذارى » ) .
رقم 209 در تأليف ياقوت ( « معجم » ،IV، 917 ) خطاست ، زيرا كه بگفتهء سمعانى ابو مزاحم فقط در 233 ه از عراق به وطن بازگشت .