از سمنجان پنج روزه - محتملا از طريق بغلان - به اندرآب كه در پاى قلهء اصلى هندوكش قرار داشته مىرسيدند . اندرآب ( يا اندرآبه ) در قرن دهم ميلادى سومين شهر طخارستان شمرده مىشده ( پس از طالقان و ورواليز ) . مىدانيم ( چنان كه مدارك سكهشناسى نشان مىدهند ) كه در اندرآب در آن زمان سلالهء خاصى كه تابع سامانيان بوده حكومت مىكرده است .
از اندرآب و از راه هندوكش ( گردنهء خاوك كه 13000 پا ارتفاع دارد راحتتر از طرق ديگر است ) به درهء رود بنجهير كه اكنون پنجهير ناميده مىشود مىرسيدند . اين دره هزار سال پيش بهسبب وجود كانهاى نقره كه اكنون نيز موجود است - مشهور بوده . و در بخش شرقى متصرفات اسلامى اين كانها پرحاصلترين معادن نقره شمرده مىشدند « 1 » . از شهرهاى گريابه و بنجهير « 2 » و فروان يا پروان كه بر كرانهء اين رود قرار داشتهاند ياد شده است .
شهر اخير الذكر اكنون نيز به همان نام خوانده مىشود . از پروان جادهاى از چريكر و استالف گذشته به سمت درهء كابل سرازير مىشود و جادهء ديگرى به طرف بخش علياى رود گوربند ممتد شده به قريهاى كه همان نام دارد در باميان منتهى مىگردد « 3 » . گوربند در پايان قرن هشتم ميلادى توسط اعراب مسخر گشت . ميان كابل و باميان كوهها و گردنههائى بلندتر از آنچه بين خلم و بلخ و باميان است وجود دارد . مع هذا گردنههائى كه بر سر راه خلم
هامش
( 1 ) - استخرى - 288 . به داستان مشحون از استعارهء ياقوت ( « معجم » -I- 743 ) رجوع شود .
( 2 ) - استخرى - 280 ، « الجاريابه » - مقدسى - 346 « كاريابه » ؛ يعقوبى - « كتاب البلدان » - 288 « بنجهار » - و در ديگر جاها « بنجهير » .
( 3 ) - يعقوبى - « كتاب البلدان » - 290 - 288 .