يا طالقان ( دو روز از ورواليز يا ولواليز و هفت روز از پايتخت بدخشان ) .
شهر قندوز [ قندز ] كه در نيمهء اول قرن نوزدهم ميلادى پايتخت دولت مهمى بوده فقط در اين اواخر و عصر جديد اعتلا يافت - گرچه در قرن سيزدهم هم از آن ياد شده است . طالقان بزرگترين شهر طخارستان شمرده مىشده كه تاكنون نيز نام خود را حفظ كرده است ( تالخان ) . اين شهر سه بار از بلخ كوچكتر بوده « 1 » . خلم كه در كرانهء رودكى به همين نام - و نزديك مخرج آن رودك از درهء تنگى - قرار داشته از لحاظ بازرگانى و نظامى واجد اهميت بسيار بوده است . خلم كنونى يا « تاش - كورگان » - كه فقط در قرن نوزدهم پديد آمده اندكى جنوبىتر از ويرانههاى شهر قديم قرار گرفته . پرآمد و شدترين جادهاى كه به هندوكش منتهى مىشده هميشه از خلم عبور مىكرده « 2 » .
به مسافت دو روز راه از خلم سمنجان كه محتملا همان خيبك كنونى است قرار داشته ؛ درهء رود در اينجا بسيار تنگ مىشده و اكنون هم دژى در اين نقطه برقرار است كه بر اطراف مسلط مىباشد . از سمنجان به دو روز به بغلان مىرسيدند - بغلان قريهاى بود كه اكنون نيز به همين نام در ملتقاى رودك بغلان و رودك قندز برپاست . بدينقرار اين بخش جاده درههاى خلم و قندز را به يكديگر متصل مىكرده . در آغاز قرن هشتم ميلادى در محلى بين خلم و سمنجان و بغلان عمليات جنگى ميان اعراب و بوميان جريان داشته و شرح آن را طبرى بالنسبة به تفصيل نوشته است « 3 » .
هامش
( 1 ) - همانجا - 279 .
( 2 ) - همانجا ، 279 ، 286 ، مقدسى ؛ 346 ؛Vol . II، «Travels» ،Burnes200 - 147 .pp؛ كوستنكو - « سرزمين تركستان » - مجلدII- ص 190 - 175 .
( 3 ) - طبرى -II- 1219 .