كه تعلّق به مقام ولايت دارد . چنانكه حق - جل وعلا - وصف أو به استقامت در آن باب كرده وفرموده كه :
ما زاغَ الْبَصَرُ وَما طَغى
« 1 » . وزوايدى چند ديگر از باب تشريع وتفنين كه تعلق به مقام نبوّت دارد ، چنانكه فرمود :
فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ
« 2 » - .
پس صاحب فتوّت مأمورست به استقامت در عمل للّه وفي اللّه وصاحب ولايت مأمور به استقامت در عمل للّه وفي اللّه وباللّه كه از حقّ رجوع كند با خلق وبه ترتيب سياسات وتقنين شرايع مشغول گردد وتبليغ رسالت كند از حقّ وخلق را دعوت كند با أو ، واز اين جا معلوم گردد كه استقامت در باب فتوّت ثلثي باشد از استقامت در باب نبوّت ودو ثلث از استقامت در باب ولايت . واگر حقّ - جلّ وعلا - به نعمت هدايت بر أهل فتوّت إنعام نكردى وبه مدد توفيق وعنايت ايشان را مخصوص نگردانيدى ، هيچ كس از زمرهء فتيان بر يك خصلت از خصال جوانمردان پيروز نگشتى وبر شجاعت وعفّت قدرت نيافتى وبر ناصيهء سماحت مالك نشدى . چه بناء اين خصال بر اعتقاد صحيح ويقين صريحست واگر اعتقاد مشوّش گردد ، قدم از جاى بلغزد ؛ بلكه يقين روح عملست وچنانكه جسد بىروح حيات وحركت وبقا نيابد ، عمل بىيقين قبول وصحّت واستقامت نپذيرد . واين هدايت موهبتيست از حضرت هادي مطلق وكرامتي از وجود حقّ كه هر كه را خواهد به حسب عنايت ومشيّت خويش بدان مخصوص گرداند ووديعتي كه وقت ميثاق در ذوات خواصّ عباد استيداع كرد وهنگام لقا استرداد نمايد ، وأو در ميان هر دو حال بدان مطالب باشد تا به حقّ پيوندد . قال النّبى - عليه السّلام - : إنّ اللّه تعالى خلق الخلق في ظلمة ثمّ رشّ عليهم من نوره فمن أصابه من ذلك النّور اهتدى ومن أخطأه ضلّ « 3 » . - واللّه الموفّق ! - .
هامش
( 1 ) . كريمهء 17 النّجم .
( 2 ) . قسمتى است از كريمهء 42 المائدة .
( 3 ) . بنگريد ( با اختلافى بسيار جزئي در متن روايت ) : مسند أحمد ج 2 ص 176 ، 197 . المستدرك على الصّحيحين ج 1 ص 30 . اتحاف السّادة المتّقين ج 10 ص 521 ، ج 11 ص 491 . السّلسلة الصّحيحة 1076 .
مجمع الزّوائد ج 7 ص 193 . كنز العمّال 582 ، 1314 . مشكاة المصابيح 101 . تفسير ابن كثير ج 6 ص 64 ، ج 7 ص 63 . بيافزايم كه اين حديث را در مصادر شيعي نيافتم .