دست أو هلاك شده بودند ، يكى يكى بگفت ومردم از جرأت وفصاحت أو بترسيدند وگفتند : هذا لسانه ! فكيف سنانه ؟ وأو بدان هيچ مبالات ننمود واز آن تهديد أو جز قوّت دل نفزود تا برو حمله آورد وأو را هلاك كرد . پرسيدند كه ازو نترسيدى ؟ فرمود كه : هر اويى كه جز از حق نترسد هر كس از وى بترسد وأو از هيچ كس نترسد ، وهر كه از حق نترسد هيچ كس از وى نترسد « 1 » .
حكايت
از حاتم أصمّ - رحمة اللّه عليه - روايت است كه گفت : من با شقيق بلخى در بعضي از وقايع وحروب خراسان به غزا رفته بودم ، در ميان معركه بر شقيق رسيدم . گفت : دل خود را چگونه مىيابى ؟ گفتم : چنان كه در شب زفاف ، هيچ فرق نمىيابم .
گفت : من به اين حد ايمنم وسپر بيفكند وسلاح باز كرد وسر بر سپر نهاد وبه خواب باز رفت چنان كه آواز غطيط أو بشنيدند « 2 » .
واينست أمن وطمأنينت حقيقي وانكشاف غطاء نور يقيني كه با وجود آن ترس وبد دلى ممكن « 3 » وصاحبش از هيچ چيز هراسان نگردد . ومعنى
لَنْ يُصِيبَنا إِلَّا ما كَتَبَ اللَّهُ لَنا
« 4 » عيان بيند ودر آنچه نصيبهء أو باشد ، حذر را اثر نيابد . - واللّه القادر على ما يشاء ! - .
هامش
( 1 ) . حكايت جنگ حضرت أمير ( ع ) با عمرو بن عبد ودّ در بسيارى از مآخذ تاريخ وحديث ذكر شده است .
بنگريد : الكامل ج 2 ص 181 . نهاية الإرب ( ترجمهء فارسي بخش تاريخ ) ج 2 ص 155 . تاريخ طبري ج 2 ص 574 . بحار الأنوار ج 20 ص 203 . امّا مأخذى براي اين حديث منقول در متن نيافتم .
( 2 ) . اين بنده حكايت فوق را آن گونه كه در متن آمده است در مصادرى همچون تذكرة الأولياء وعوارف المعارف وكتاب التعرّف وحلية الأولياء نيافت . امّا در الرّسالهء قشيرى - كه بىترديد مأخذ كاشاني در نقل اين حكايت بوده است - همين داستان را با اختلافى نه چندان اندك مىتوان ديد - قشيرى مىنگارد : . . . وحكى أنّ حاتما الأصم قال : كنّا مع شقيق في مصاف نحارب الترك . . . فقال لي شقيق : كيف ترى نفسك يا حاتم في هذا اليوم ؟
تراه مثل ما كنت في اللّيلة الّتى زفت إليك امرأتك ؟ فقلت : لا واللّه ! فقال : لكنّى واللّه أرى نفسي في هذا اليوم مثل ما كنت تلك اللّيلة ! ثم نام بين الصّفّين ودرقته تحت رأسه ، حتّى سمعت غطيطه ! . بنگريد : الرسالة القشيرية ص 54 .
( 3 ) . چنين است . شايد : + نشود .
( 4 ) . قسمتى است از كريمهء 51 التوبة .