صنف خطيئه كه از أو صادر شده وآن شرب خمر است كه هر چند مخطور ومحروم است لكن پوشيده نيست كه تحريم را حدود ومراتب است مترتّب بر خيريّت وشريّت ومبنى بر / 3 -
DA
/ منفعت ومضرّت « 1 » آن چيز كه حكم بدان متعلّق باشد « 2 » .
وأصل در جميع أشياء « 3 » حلّ « 4 » است « 5 » - چنانكه در أصول محقّق شده « 6 » ودر قرآن بدان أشارت رفته « 7 » كه
خَلَقَ لَكُمْ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً
« 8 » - ، پس « 9 » متناولات در ذات خود همه حلال باشند « 10 » چه هر چيز تا خير درو غالب نبود « 11 » خود « 12 » بوجود نيايد ، از آنكه خير مطلق واجب الوجود است وشرّ مطلق ممتنع الوجود ؛ وبحسب قسمت عقلي سه قسم ديگر بماند « 13 » :
[ 1 ] : خير غالب ، [ 2 ] : وشرّ غالب ، [ 3 ] : وخير وشرّ متساوي ؛ وبىشكّ شرّ غالب موجود نبود ، از آن روى كه چون شر زياد تست مثل خيرى كه « 14 » دروست از آن « 15 » وضع كنيم آنچه بماند شرّ محض « 16 » باشد « 17 » ومنبع خير منشأ شر شود - تعالى اللّه عن ذلك ! ، إذ
الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ
« 18 » - .
وقسم دوّم نيز در كتم عدم أبدا باقي بماند « 19 » از بهر آنكه خير وشرّ درو متقابل شوند ، تعارضا « 20 » تساقطا ، مرجّح وجود بايد تا بوجود آيد .
قسم اوّل : آنكه « 21 » خير غالبست - موجود بود ، پس هر چه باشد نيك باشد . اگر استقراء
هامش
( 1 ) . م : +
و ( 2 ) . م : بود
( 3 ) . م : - أشياء
( 4 ) . د : هل
( 5 ) . د : - است
( 6 ) . د : + است
( 7 ) . د : رفت
( 8 ) . قسمتى است از كريمهء 29 البقرة .
( 9 ) . م : + پس
( 10 ) . د : بود
( 11 ) . د : نبود
( 12 ) . د : - خود
( 13 ) . م : +
و ( 14 ) . م : - كه
( 15 ) . د : أو
( 16 ) . م : محض شرّ
( 17 ) . د : بود
( 18 ) . قسمتى است از كريمهء 7 السّجدة .
( 19 ) . د : عدم بماند أبدا
( 20 ) . د : +
و ( 21 ) . د : كه آن