كس را بىنصيب نگرداند « 1 » ، وآن نعم « 2 » ظاهر است هر كجا احتياجى بيند دريغ ندارد چه معنى « يد اللّه ملأى سخاء لا تغيضها « 3 » النّفقة » « 4 » مطالعه مىكند « 5 » ، از فقر نترسد تا بخيل شود ومنع كند .
امّا رحمت رحيمى - كه نعم باطن است - چون ستانند بر نتابد ، أفادت چگونه افتد ؟
قال أمير المؤمنين على - عليه السّلام - : ها « 6 » انّ هاهنا لعلما جمّا لو أصبت له حملة ! . « 7 » در سخا وعطا خود را در ميان نبيند تا از شهود « 8 » جود حق باز نماند ، عالم با هر چه در أو است پيش أو وقعى ندارد فإنّ الدّنيا لا تزن عند اللّه جناح بعوضة « 9 » . به مدح وذمّ خلق التفات ننمايد ووجود وعدم ايشان را وزنى ننهد وافعال وصفات با ايشان نسبت نكند ؛ لا يكمل ايمان الرّجل حتّى يكون الخلق عنده كالأعربا « 10 » . لاجرم ستايش ونكوهش
هامش
( 1 ) . ن : نگذارد
( 2 ) . ش : نعيم
( 3 ) . چ : لا تفيضها
( 4 ) . بنگريد : صحيح بخارى ج 6 ص 92 . ج 9 ص 150 . فتح الباري ج 8 ص 352 . ج 13 ص 393 . الترغيب والتّرهيب ج 2 ص 48 . تفسير ابن كثير ج 4 ص 240 . كنز العمّال 1131 . بيفزايم كه اين حديث نبوي را در مصادر خاصّه نيافتم .
( 5 ) . ش : +
و ( 6 ) . ش ، د : - ها
( 7 ) . بنگريد : نهج البلاغة ، حكمت شمارهء 147 ص 469 . ومزيد فائده را بنگريد : ص 1146 ( شرح فيض الاسلام ) .
ج 5 ص 322 ( شرح كبير ابن ميثم بحراني ) . ص 614 ( اختيار مصباح السالكين ) . ج 2 ص 179 ( شرح امام محمّد عبده ) . ج 18 ص 346 ( شرح ابن أبي الحديد ) .
( 8 ) . چ : - شهود
( 9 ) . در مصادر روائي فريقين روايتي كه با عبارت موجود در متن تطابق كامل داشته باشد نيافتم . بنا به آنچه در اين كتب آمده است ، پيامبر أكرم عبارتى شبيه به آنچه در متن آمده است را پس از جستجو براي يافتن طبقى كه خرماى اهدائى را در آن بنهند ويا پس از ديدن گوسفندى مرده ودر مقام وعظ بيان فرمودهاند . عبارت پيامبر أكرم بصورتهاى : الف : والذي نفسي بيده لو كانت الدنيا تعدل عند اللّه مثقال جناح بعوضة ما اعطى كافرا ولا منافقا منها شيئا ؛ ب : . . . ولو كانت الدّنيا تزن عند اللّه جناح بعوضة ما سقى كافرا منها أبدا ؛ ج . . . نقل شده است . بنگريد : من لا يحضره الفقيه ج 4 ص 363 . كافى شريف ج 2 ص 246 . بحار الأنوار ج 9 ص 273 ، ج 16 ص 284 ، ج 43 ص 20 ، ج 77 ص 144 . نيز بنگريد : سنن ابن ماجة ج 2 ص 1376 شمارهء 4110 .
اتحاف السّادة المتقين ج 8 ص 80 .
( 10 ) . على رغم جستجوى بسيار در كتب أربعة وبحار الأنوار وصحاح ستّة وكنز العمال واتحاف السّادة المتقين والمعجم الكبير والجامع الصغير وديگر مآخذ ، مصدر اين حديث يافت نشد .