* مراد از عبارت ( لان الثابت المتيقن هى حجية الظواهر . . . ) چيست ؟
بيان علت عدم حجيت ظن به ظهور است مبنى بر اينكه :
آنچه از طريق ادله و براهين ثابت شده و به حد يقين رسيده است ، حجيت نفس ظواهر است يعنى :
اگر معلوم شد كه كلامى داراى فلان ظهور است ، قطعا ظهورش حجت است و مكلف بايد برطبق آن عمل نمايد .
و اگر ظهور كلامى محرز و معلوم نباشد و مخاطب به آن گمان پيدا كند ، دليلى محكم و برهان مستندى بر حجيت چنين ظنى وجود ندارد و مكلف نمىتواند به چنين ظنى عمل كند .
* پس مراد از عبارت ( فان المشهور كونه من الظنون الخاصة التى . . . ) چيست ؟
ذكر همان وجوه و ادلهاى است از جانب اصوليين در خصوص اثبات قول اهل لغت كه در محل كلام ما داخل است و در پاسخ به سؤالات قبلى از آنها نام برديم و مورد بحث قرار داديم و گفتيم كه حضرات ، قول لغوى را از مصاديق ظنون خاصه مىدانند .
* مراد از لفظ ظن خاص در لسان اهل اصول چيست ؟
هر ظنى است كه در احكام شرعيه دليل قاطع و جداگانهاى جز انسداد باب علم بر اعتبار و حجيت آن اقامه شود بهطورى كه حتى در زمان انفتاح باب علم ، اگر مكلف بدان عمل نمود مثاب بوده و فرمان مولى امتثال شود .
* آيا انسداد باب علم موجب حجيت ظنون مذكور شده است ؟
خير ، بلكه چنان كه گذشت دليل علىحده و مستقل سبب خروج اين ظنون از اصل اولى كه حرمت عمل به ظن است شده است .
* مراد از عبارت ( ظن مطلق ) در استعمالات اصوليين چيست ؟
هر ظنى است كه صرفا ، انسداد باب علم در احكام شرعيه ، دليل بر حجيت آن باشد و لذا :
در زمان انفتاح باب علم و دستيابى به علم ، عمل به اينگونه ظنون حرام است .
* مراد از عبارت ( عدا وجوه ذكروها . . . . ) چيست ؟
وجوهى است كه حضرات براى حجيت قول اهل لغت بدان تمسك نمودهاند از جمله :
1 - اجماع قولى و عملى
2 - بناء عقلاء
3 - اضطرار و نياز به حجت بودن قول اهل لغت
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 298
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٩٨