ترجمه :
قسم دوم از امارات
بحث در اصل ظهور يا قسمت صغروى بحث
اما قسم دوم از امارات عبارت است از ظنى كه براى تشخيص ظواهر به كار گرفته مىشود نظير تعيين فلان لفظ مفرد براى فلان معنا مثل : لفظ ( صعيد ) براى ( وجه الارض ) يا صيغهء افعل ( در معناى وجوب ) يا فلان مركب مثل : جملهء شرطيه كه به حكم وضع ظهور در فلان معنا دارد ، و يا امر واقع در عقيب حظر كه به قرينهء وقوعش ، ظهور در مقام رفع حظر دارد ، آنهم مجرد رفع حظر نه الزام و وجوب .
و ظن حاصل در اين مقام يا به ظنّ لغوى برمىگردد و يا به فهم عرفى : و آنچه موافق قواعد است عدم حجيّت ظن است در اين مقام ( كه از ظن براى تشخيص ظواهر استفاده مىكنند ) ، زيرا آنچه ثابت و متقين است حجت بودن ظواهر است .
و اما دليلى بر حجت بودن ظن به ظاهر وجود ندارد مگر وجوهى كه ( اصوليين ) در اثبات يكى از مصاديق اين مسئله ( يعنى : حجيت قول اهل لغت ) ذكر كردهاند .
قول مشهور
قول لغوى از جمله ظنون خاصهاى است كه حجيت آن با قطعنظر از انسداد باب علم در احكام شرعى ثابت است اگرچه حكمت و مصلحت در اعتبار اين ظنون خاصه ، بسته بودن باب علم در بيشتر موارد ( اين ظنون ) كه ( امور عرفى و يا شرعى است ) مىباشد .
ظن مطلق
مراد از ظن مطلق ، ظنى است كه صرفا دليل در اعتبارش بسته بودن باب علم در خصوص احكام شرعيه است .
ظن خاص
مراد از ظن خاص ، آن ظنى است كه در فرض انفتاح باب علم نيز حجت است نه بعد از بسته شدن باب علم و آمدن اضطرار .