ترجمه :
استدلال بر حجيت قول اهل لغت از باب ظن خاص به اجماع علماء
بههرتقدير :
قائلين به حجيت قول اهل لغت در اعتبار قول آنها ، به اجماع علماء و بلكه به تمام عقلاء از باب ظن خاص استدلال نموده و در استعلام لغات و فهم معانى آنها در مقام احتجاج به اقوال آنها استشهاد كردهاند و اين امر مورد انكار احدى واقع نشده است ، ( چرا كه حجيت قول اهل لغت مفروغ عنه است ) .
كلامى از فاضل سبزوارى
فاضل سبزوارى در عبارتى كه از ايشان در اين مقام نقل شده فرموده است :
صحت مراجعه به صاحبان شاخص فنون و صنايعى كه در فنّشان بارع و فوقالعاده هستند از جمله امورى است كه همه عقلاء در هر عصر و زمانى برآن اتفاقنظر دارند .
اشكال شيخ به كلام فاضل سبزوارى
قدر متيقن از اين اتفاق نظر همان رجوع به قول اهل لغت است البته مشروط به وجود شرايط شهادت از حيث عدد و عدالت ، نه بهطور مطلق و نامشروط .
شاهد بر مدعا
مگر نمىبينى كه نزد اكثر علماء در كسى كه از اهل رجال است و به او مراجعه مىشود عدالت معتبر است و بلكه بعضى علاوه بر عدالت قائل به اعتبار تعدد نيز هستند .
و على الظاهر اتفاقنظر و اجماعشان بر شروط تعدد و عدالت در مسئلهء تقويم و غير آن از جانب اهل خبره است .
از اين مطلب كه بگذريم :
به مجرد رجوع به قول اهل لغت معناى حقيقى لفظ از معناى مجازى آن بازشناخته نمىشود همانطورىكه خود مستدل در برخى كلماتش به آن اعتراف نموده است ، بنابراين :
رجوع به قول اهل لغت در تشخيص ظواهر سودى نداشته و وجهى براى حجيت كلام آنها وجود ندارد .