تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 288

مساهمون:

ص٢٨٨
دنبال آن ظهور حجت و در كجاها كلام ظهور عرفى ندارد كه در نتيجه حجت هم نيست . و حال آنكه : بحث ما در كبراى كلى حجيّت ظواهر است يعنى : بحث ما در اين است كه : در فلان مورد ظهور حجت است و در فلان مورد ظهور حجت نيست . و لذا ما نيز بحث شما را قبول داشته و آن را در ذيل توضيح مىدهيم . * مراد از عبارت ( و مرجعه الى تعيين الظهور العرفى . . . ) چيست ؟ اين است كه : در كدام موارد مىتوان با اصالة الحقيقه ظهور عرفى را تعيين كرده و بدين‌وسيله كلام را از اجمال بيرون آورد و در چه مواضعى نمىتوان از اصل مزبور استفاده كرد . به عبارت ديگر : در مواردى كه كلام مقرون باشد به چيزى كه صلاحيت قرينيت دارد چه حاليه و چه مقاليه انصاف اين است كه كلام عند العرف هم اجمال پيدا مىكند و قابل تمسك نيست و نياز به قرينه دارد . نظير : 1 - مجازات راجحه و مشهوره : مثل : مجازيت امر در استحباب و نهى در كراهت ، كه تعيين هريك از حقيقت و مجاز نيازمند به قرينه است . 2 - عموماتى كه به دنبال آنها ضمير ذكر شده كه به بعضى افراد آن عام برمىگردد و صلاحيت قرينيت دارد . مثل :
وَ الْمُطَلَّقاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلاثَةَ قُرُوءٍ . . .
وَ بُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ
كه در اينجا نيز : كلام مجمل است و نمىتوان عام را به عمومش حمل كرد . 3 - و نيز استثنائى كه به دنبال جمل متعدد وارد شده است و صلاحيت قرينيت ( يعنى عود به همه جمل را دارد مجمل است و بايد قدر متيقن را گرفت ) . مثل : ( اكرم العلماء و جالس الحكماء و اطعم الفقراء الا الفاسقين منهم ) . 4 - و امرهايى كه عقيب توهم حظر و يا نواهى كه به دنبال توهم ايجاب وارد شده است . يعنى : اين وقوع عقيب توهم حظر و يا ايجاب صلاحيت دارند كه قرينه شوند بر اينكه امر ظهور در وجوب پيدا نكند و نهى ظهور در حرمت .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 288 | الشيخ الأنصاري / جمشيد سميعى