و ايشان را در ظهور مطلق خارق اتفاق است . پس به تواتر معلوم شد كه او - عليه السلام - صاحب معجزه است . و هذا مثل شجاعة عليّ - كرّم الله وجهه - و سخاوة حاتم . فإنّ آحاد شجاعة عليّ - رضى الله عنه - و آحاد سخاوة حاتم و إن لم تبلغ حدّ التواتر ، لكن بلغ مطلقها حدّه . إذ المخبر عنه فى التواتر قد يكون شيئا واحدا فى خبر كلّ من المخبرين ، و قد يكون مختلفا لكن يشترك الجميع فى شيء واحد ، فذلك الشيء هو المعلوم بالتواتر . « 1 »
چهارم آن است كه : او - صلّى الله عليه [ و آله ] و سلّم - اخبار از غيوب كرده است . و آن كثير و عجيب است ، از كتب احاديث چنان كه صحيحين و غير آن معلوم شود . يكى از جملهء آن اخبار كه حجّت ظاهرست آن است كه : او - عليه السلام - خبر از خروج صنفى از ترك كرده است ، و صورت و اخلاق و افعال ايشان بيان فرموده ، و آن بعد شصت « 2 » سال از هجرت او - عليه السلام - بعينه ظاهر گشته ؛ و اخبار از غيب معجزه است .
مقام سوم آن است : هركه دعوى نبوّت كند و بر آن معجزه آرد ، او نبىّ بر حقّ باشد .
و دليل بر اين مقام آن است كه : اگر پادشاهى در مجلسى حاضر باشد و يكى از اهل آن مجلس برخيزد و بگويد كه : « اى اهل مجلس من رسول اين پادشاهم » ؛ بعد آن پادشاه را بگويد كه : « اى پادشاه اگر من در اين دعوى صادقم ، ترك عادت خود كن و از تخت برخيز » ؛ اگر آن پادشاه به شنيدن اين سخن از تخت برخيزد ، حاضران مجلس به ضرورت بدانند كه او رسول اين پادشاه است ؛ فكذا هاهنا .
برهان دوم آن است كه : جميع اقوال و افعال او - صلّى الله عليه [ و آله ] و سلّم - اقوال و افعال انبيا - عليهم السلام - بوده است . پس واجب آيد كه او - عليه السلام - نبىّ
هامش
( 1 ) . در اصطلاح قسم ، أوّل تواتر لفظى و قسم دوم تواتر معنوى ناميده مىشود . ر . ك . اصول الحديث و احكامه ، ص 31 - 32 .
( 2 ) . اصل : شصد .