سبب نموده كه در قرآن شريف مذكور است :
« إِنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ »
[ 1 ] و حال آنكه لعب و لهو حاصل مىشود در غير دنيا ، پس به عين همين وجه لازم آيد كه كلمهء « ما » و « الا » هم مفيد حصر نباشد زيرا كه در قرآن شريف در سورهء انعام مذكور است :
« وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ »
[ 2 ] و در سورهء عنكبوت وارد است :
« وَ ما هذِهِ الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا لَهْوٌ وَ لَعِبٌ »
[ 3 ] .
پس حسب هفوهء رازيه كه بجواب احتجاج اهل حق كى لسان به آن نموده بالبداهة لازم مىآيد كه « ما » و « الا » هم افادهء حصر نمىكند ، و هر گاه ما و الا مفيد حصر نباشد ليس و دون هم كه در روايت ليس لهم مولى دون اللَّه و رسوله مذكور است مفيد حصر نخواهد شد ، و هر گاه اين تركيب مفيد حصر نباشد ابطال حديث غدير بان غير ممكن ، فليضحك الرازى قليلا و ليبك كثيرا فانه ما كان بما يخرج من فيه خبيرا .
ثانيعشر آنكه اگر تبرعا و تفضلا روايت ابو هريره قبول هم كنيم ، و به راه مساهله و مجامله رويم ، و در دلالت آن بر حصر هفوهء رازيه را مانع هم نگردانيم ، باز هم به حمد اللَّه و حسن توفيقه ضررى بما نمىرسد ، زيرا كه بر فرض صحت اين حديث و قابليت آن براى معارضه حديث غدير ، كه محض فرض باطل است ، اين روايت وقتى مبطل حديث غدير باشد ، كه منافات در ميان هر دو ثابت شود . و ليس الامر كذلك ، و چه عجب است كه به همين وجه رازى اشاره هم بوجه دلالت اين حديث بر بطلان حديث غدير نكرده ، فضلا عن ذكره صريحا .
هامش
[ 1 ] محمد 36 .
[ 2 ] الانعام 32 .
[ 3 ] عنكبوت 64 .