كه او مجنون است ، قسم به خدا نيست او مجنون ، بدرستى كه ديديم جنون را ، پس نيست آن خنقه و نه وسوسه و نه تخليطه ، أي معشر قريش بنگريد در شان خودها ، پس بدرستى كه نازل شد بشما امرى عظيم .
و « نضر بن الحارث » با اين همه اعتراف حق و اقرار صدق ، اصرار و اهتمام در رد و انكار داشت ، و اسلام نياورد .
حال جاحظ مانند حال مفروق است
از آن جمله است « مفروق » كه او هم كما ظهر من رواية الحاكم ، و البيهقي ، و أبي نعيم ، و قاسم بن ثابت ، المنقولة من « سبل الهدى » بجواب جناب رسالتمآب صلى اللَّه عليه و آله گفته : قسم به خدا نشنيدم كلامى بهتر از اين .
و نيز هر گاه آن جناب آيهء (
فَقُلْ تَعالَوْا *
الخ ) تلاوت فرموده « مفروق » بجواب آن حضرت گفته : كه دعوت كردى قسم به خدا بسوى مكارم اخلاق و محاسن اعمال ، و هر آينه مرتكب افك گرديدند قومي كه تكذيب تو كردند ، و مظاهرت بر تو ورزيدند ، و با اين اعتراف و اقرار بفضل و حقيقت جناب سرور اخيار صلى اللَّه عليه و آله الاطهار ، اسلام ناورد ، و دست از شرك و كفر نه برداشت .
فليس بين حال الجاحظ ، و حال مفروق ، فرق فارق كما لا يخفى على من له تامل صادق .
حال جاحظ مانند حال ابو عامر است
و از آن جمله است « أبو عامر » كه با يهود مدينه الف داشت ، و ايشان را از دين اسلام سئوال مىكرد ، و يهود مدينه او را اخبار از صفات سرور