و پسر هادى قرار داد ، و دعوى امامت آغاز نهاد ، و خيلى مرد عاقل و بليغ و حاضر جواب ، و خوش محاوره بود ، خطب بسيار مىگفت ، و در آن خطب همين مضمون را بتأكيد و تقرير بيان مىكرد ، كه امام را مىرسد كه هر چه خواهد بكند ، و اسقاط تكاليف شرعيه نمايد ، و مرا امر الهى چنين از غيب مىرسد ، كه از شما جميع تكاليف شرعيه ساقط كنم ، و جميع محرمات را مباح سازم ، و هر چه خواهيد كرده باشيد ، به شرطى كه با هم تقاتل و تنازع نكنيد ، و از اطاعت امام خود بيرون نرويد انتهى . [ 1 ] از اين عبارت سراسر بلاغت در كمال ظهور و وضوح ثابت است كه جناب شاهصاحب تولد اين ناكس از زناء هادى مضل ، كه با زن محمد بن كيا كه محسن و مربى او بوده ، بافحش طرق واقع ساخته ثابت فرمودهاند ، و باز كفر و عناد ، و زندقه و الحاد ، و انهماك او در اسقاط تكاليف شرعيه واجبات ، و تحليل محرمات ، و اباحت منهيات ثابت فرموده ، و مع ذلك او را خيلى عاقل گفته ، بر مجرد اثبات عقل براى او اكتفاء نكرده ، كمال عقل براى او ثابت فرموده ، و بدان هم اكتفاء ننموده ، بلاغت و حاضر جوابى و خوش محاور بدون اين ولد الزنا هم بيان كردهاند و هر گاه اين همه مدح و ثناى جميل اين ولد الزنا ، كه كافر ملحد و زنديق بحت بوده ، روا باشد و مانع از تكفير و تضليل ، و اثبات حرامزادگى او نگردد ، اوصاف جاحظ چرا او را از ناصبيت و الحاد بدر آرد .
و بايد دانست كه صفت عقل از عمدهء صفات جليله ، و اجل محامد جميله است ، كه باثبات مجرد عقل براى حضرت ثانى ، فاضل رشيد در « شوكت » مىنازد ، و آن را مانع از حمل كلام حضرتش بر تهافت و تناقض مىگرداند ،
هامش
[ 1 ] تحفه اثنى عشريه ص 16 ط پيشاور