جاحظ از معاندين اهل البيت ( ع ) بوده
و عمدهء اين معايب آنست كه او ناصب معاند و عدو حاقد بوده ، معادات و مناوات اهل بيت اطهار ، و تشمير ذيل در توجيه مطاعن و نقائص بسوى جناب امام ائمه اخيار عليه السلام اللَّه ما اختلف الليل و النهار كار آن نابكار است . چنانچه كتاب او كه در توجيه مطاعن بجناب امير المؤمنين عليه السلام و محامات فرقهء مروانيه نوشته مشهور و ناصبيت او در كتب ثقات اعلام مذكور .
و دور تر چرا بايد رفت خود جناب شاهصاحب هم بعنايت الهى تصريح بناصبيت جاحظ و تصنيف او كتابى را كه در آن نقائص درج كرده كه توجيه آن به حضرت امير المؤمنين عليه السلام قصد كرده فرمودهاند و چون نزد معتقدين شاهصاحب شعر مشهور :
إذا قالت حذام فصدقوها * فان القول ما قالت حذام
در حق شاهصاحب صادق و بحالشان مطابق است ، لهذا ممكن نيست كه انحراف و عدول و اعراض و نكول از افادهشان توانند كرد .
بگفتار شاهصاحب جاحظ در « كتاب عثمانيه » با امير المؤمنين عليه السلام اهانت كرده
پس بايد دانست كه جنابشان در حاشيه جواب دليل ششم از دلائل عقليه بر امامت جناب امير المؤمنين عليه السلام از همين كتاب يعنى « تحفه » مىفرمايند : جاحظ معتزلى نيز ناصبى است كتابى دارد كه در آن كتاب نقائص حضرت امير درج نموده ، و بيشتر روايت او از نظام و ابراهيم [ 1 ] است انتهى [ 2 ] .
هامش
[ 1 ] نظام لقب ابراهيم است و شاه صاحب نظام را غير ابراهيم خيال كردهاند .
[ 2 ] تحفه شاه صاحب ص 229 ط پيشاور