مىگفتند اين صخرههاى نمك هركجا در تمامى اين ناحيه كه خاك سرخ يافت شود وجود دارند و در حال حاضر نيز تعداد زيادى معدن مشابه اين در ناحيه مورد بهرهبردارى قرار دارند . مىگفتند اين نمك كه از معدن استخراج مىگرديد به مراتب از نمكى كه از كوير و درياچههاى نمك بدست مىآيد مرغوبتر است . بطور كلى معدن تمامى نمك مورد نياز سبزوار ، قوچان و بجنورد را كفايت مىكرد . اين نمك درست در محل كه استخراج مىشد به بهاى هربار الاغ ( 130 تا 160 پوند ) يك قران به فروش مىرسيد .
بعد از معدن 12 ميل پيموديم تا به حصارنو « 1 » رسيديم . اين دهكده در 1230 متر بالاتر از سطح دريا واقع شده بود و در آن نزديك به سى خانوار از كردهاى عمارلو زندگى مىكردند . اين كردها بفرمان شاه عباس همزمان با كوچ دادن طوايف كرد قوچان و بجنورد در اين محل جاى داده شدند .
در حال حاضر شمار كردهاى عمارلو به 1000 خانوار مىرسد و اينان رئيس از خود ندارند . آخرين مرد بااهميت اين طايفه كردو خان بود كه چند سال پيش درگذشت . اينان بيشتر در بلوك ماروسك نيشابور واقع در شمال حصارنو از معدن و بار گرفته تا سرولايت بسر مىبرند . بخشى از اين مردم در دهكدههاى نواحى ذكر شده به سر مىبردند ، حال آنكه عدهاى ديگر از راه چادرنشينى روزگار مىگذارنند .
بعد از آنكه 15 ميل ديگر پيموديم ، در اول ، دسامبر ، 1897 م . به نيشابور رسيديم .
نام اين محل در اسناد و كتب تاريخى نيشابور ذكر شده است . اما از آنجا كه مردم آن را نشاپور تلفظ مىكنند من نيز اين كلمه را به كار مىبرم . تمام راه از سرزمين هموار و پرجمعيت كه به خوبى زير كشت قرار گرفته بود عبور كرديم . دو سه ميل آخر را از باغها و سبزهزارهايى گذشتيم كه متعلق به شهر بود .
دو ميل به شهر مانده بود كه از طرف فرستادهء حاكم كه با خود يك درشكه ، يك اسب يدك و تعدادى سوار همراه داشت استقبال و به داخل شهر هدايت شديم . از دروازهء سبزوار به شهر وارد و از دروازهء مشهد خارج شديم تا به اردوگاهمان كه خارج از اين دروازه بر پا شده بود ، رسيديم .
بازار شهر كه ما از آن گذشتيم نزديك به 450 مغازه و نيم ميل طول داشت . جمعيت زيادى در بازار به چشم مىخوردند . تجارت نيشابور در مقايسه با آنچه در سبزوار ملاحظه كرديم اصلا قابل مقايسه نيست . با اينحال نزديك به ده يا دوازده ارمنى روس در شهر ساكن هستند كه ساليانه اقلام كالايى از قبيل پنبه ، پشم و خشكبار را به ارزش 50000
هامش
( 1 ) - حصارنو دهى از دهستان ماروسك شهرستان نيشابور است . فرهنگ آباديهاى كشور ، جلد 21 .