1882 م . مديريت آن را بر عهده داشته است ، اطلاعات مفيدى را بدست مىدهند .
اين معادن در 7 دره و در دامنهء تپه واقع شدهاند . در اولين دره ، راهروهاى مهم و اصلى در اثر بىدقتى فرو ريخته و پر شدهاند و قابل استفاده نيستند . جهت بهرهبردارى از آنها هزينهء بالايى را بايد متحمل شد كه در ايران هركس هم كه براى مدت زمانى اختيار اين معادن را بدست بگيرد از آنجا كه تأمين كافى ندارد دست به چنين اقدامى نخواهد زد .
در درهء دوم سه معدن وجود دارد كه يكى را مقاطعهكار كه آن را در اجاره دارد استخراج مىكند . ديگرى پر شده و غيرقابل استفاده است و سومى را هم معدنچيانى كه براى خود كارى كنند مورد بهرهبردارى قرار مىدهند .
در درهء سوم فقط يك معدن است و آن هم بدست معدنچيانى كه آزاد براى خود كار مىكنند استخراج مىشود و معادن ديگر به حال خود رها شدهاند .
در درهء چهارم دو معدن را معدنچيان آزاد و يك معدن را هم مقاطعهكار در اختيار دارد .
در درهء پنجم دو معدن در اختيار معدنچيان آزاد است و يك معدن هم كه در واقع شاخهاى از معدنى مهم و قديمى است كه ريزش كرده است در اختيار مقاطعهكار است .
در درهء ششم يك معدن از آب پر شده و نمىتوان در آب به عمليات استخراج و بهرهبردارى اقدام نمود .
در درهء هفتم معادن به حال خود افتادهاند ، و ظاهرا صرف نمىكرده كه در آنجا به استخراج بپردازند .
از آنچه ذكر گرديد مىتوان دريافت كه در حال حاضر معادن در چه وضعيت بد و نامناسبى قرار گرفتهاند .
پنج معدن نسبتا خوب و بزرگ و شش معدن كوچكتر در ازاء اجارهبهاى هر سال 1500 تومان به معدنچيان دهكده واگذار شده است و در حال حاضر فقط سه معدن بنامهاى زكى الله ، چراغكش و گندلكربلايى « 1 » در اختيار مقاطعهكار قرار دارد . در معادن اخير
هامش
- كوشش مترجم همين كتاب يك بار در انتشارات دانشگاه تهران و بار دوم بوسيله انتشارات توس تحت عنوان سه سفرنامه به طبع رسيده است .
( 1 ) - هوتم شنيدلر در سفرنامه خراسان نام چندين غار معتبر را بشرح زير نام ميبرد :
غار عبد الرزاق - غار زاق - غار درهكوه يا چراغكش - غار اردلانى - غار على مرتضى - غار سرخ - غار ملك - غار آقا على - غار شاهبيردار - غار طاقميدان - غار قمرى - غار زاغ . ولى از غار مذكور در فوق نام برده نشده است و چنين نامى در تاريخ نيشابور تأليف مؤيد ثابتى نيز ديده نشد . م .