گرفتهاند . نزديك سنخواست زمينها زير كشت بود و برجهايى گرد و گلى نيز فراوان به چشم مىخورد . اين برجها ظاهرا پناهگاه مردم هنگام حمله و هجوم تراكمه بوده است . مردم اينجا كه به فارسى تكلم مىكردند بىشك بيشتر از كردهاى تركزبان همسايهء خود مورد تعرض و تهاجم قرار داشتند . يكى از نكات قابل توجه در مورد سنخواست بادى بود كه هر بعد از ظهر بطور مستمر پايين دره وزيدن مىگرفت . ما خود نيز از آزار اين باد در امان نبوديم . صنيع الدوله هم در كتابش سعى مىكند شرح و دلايلى چند بر علت وجود آن ذكر كند .
در اطراف دهكده ويرانههاى قديمى به چشم مىخورد . ظاهرا اين دهكده به خوبى از طريق درهء شوقان واقع در شمال آن آبيارى مىشده و به نظر مىرسد كه در روزگار خود ناحيه مهم و بااهميتى بوده است . ارتفاع آن از سطح دريا حدود 900 متر مىباشد .
سه يا چهار ميل به سمت شمال ، رباط بزرگ و خوبى قرار داشت و فاصلهء آن از دهكدهء قلّى « 1 » در پاى رشتهء بهنامده زياد نبود . اين رباط يكى از منزلگاههاى شاهراه قديمى بوده است كه صنيع الدوله مىگويد از طريق فارسيان « 2 » از گرگان ، دهنهء گرگان ، دهنهء دشت ، [ رباط ] قرهبيل ، [ رباط ] عشق ، قلّى ، قرهچه « 3 » ، نصرآباد « 4 » ، سلطانميدان « 5 » ، حسنآباد « 6 » ، چمبر غرّبيل « 7 » ، سيدآباد « 8 » ، و شانقلعه « 9 » به مشهد منتهى مىشده است . در هريك از اين منزلگاهها رباطى بدستور امير عليشير نوايى وزير سلطان حسين بايقرا كه به سال 1509 م .
درگذشته است ايجاد شده بود .
هامش
- امامزادهاى در اطراف خرابههاى كوران است كه بنام احمد بن موسى ناميده مىشود . اطراف اين امامزاده خرابههاى شهر قديمى كوران در ديد است كه سفالهاى دوران اسلامى در اطراف آن بوفور ديده مىشود .
( 1 ) - رباط قّلى امروز جزء دهستان جاجرم شهرستان بجنورد است . راجع به سابقه تاريخى و طرز معمارى آن به مقاله بسيار ارزشمند آقاى فائق توحيدى در مجله هنر و مردم . سال . . . مراجعه فرماييد .
( 2 ) - در اصل فارس .
( 3 ) - قرهچه در فرهگ جغرافيائى ايران دهى از دهستان كسباير شهرستان بجنورد آمده و به همچنين قرجهرباط جزو دهستان شقان شهرستان بجنورد ضبط شده است .
( 4 ) - نصرآباد دهى از دهستان بام شهرستان اسفراين است . فرهنگ آباديهاى كشور ، جلد 21 .
( 5 ) - سلطانميدان ، دهى از دهستان سرولايت شهرستان نيشابور است . ماخذ فوق .
( 6 ) - حسنآباد دهى از دهستان سرولايت شهرستان نيشابور است . ماخذ فوق .
( 7 ) - چمبر غربيل و چمبرغربال . دهى از دهستان دوغايى شهرستان قوچان است . ماخذ فوق .
( 8 ) - سيدآباد دهى از دهستان رادكان شهرستان مشهد است . ماخذ فوق .
( 9 ) - در فرهنگهاى در دسترس ديده نشد .