اولين جشنى كه بعد از ورودم بايد در آن شركت مىكردم . جشن بزرگداشت روز نامگذارى تزار در دسامبر بود كه با روز تولد ملكه در كشور ما مطابقت داشت . تا آنجا كه مىدانم خود روز تولد در روسيه جشن گرفته نمىشود و آنچه بزرگداشت مىدانند روز نامگذارى است . كليساى روسيه فقط نام اولياء الله را براى نامگذارى اجازه مىدهد .
م . ولاسوف پيش از ظهر يك پذيرايى رسمى برپا نمود و در حالى كه لباس تمام رسمى به تن داشت به ما خوشامد گفت . افسران روس معمولا خيلى خوب به سر و وضع خود مىرسند و فرستادگان سياسى و وابستههاى كنسولى حتى در بعضى اوقات پا را از حد معمول نيز فراتر مىنهند . در روسيه امور سياسى و كنسولى همانند كشور ما در دو شاخهء مجزا و مستقل از يكديگر انجام نمىشود . بلكه كلا يك امر واحد محسوب مىشود .
در روسيه امور مربوط به كنسولگرىها و سياستهاى شرق در مقايسه با غرب خيلى بيشتر مورد توجه بوده و اهميت داده مىشود . مأموران سياسى اين كشور كه بايد در شرق به خدمت بپردازند آموزش و دورههاى خاص مىبينند . مأمور سياسى روس در كشورهاى غربى به هيچوجه در مقابل كسى كه همين عنوان را در سرزمينهاى شرقى دارد درخور مقايسه نيست و اين درست عكس آن چيزى است كه در بريتانيا در مد نظر است .
عنوان يك سركنسول در روسيه برابر با يك سرلشكر است و لباس نظامى مخصوص را كه شلوار آن سفيد است بر تن مىكند . در روسيه تمام پستها و مقامها حتى آندسته كه دولتى و غيرنظامى است با درجات و عنوانهاى نظامى اين كشور مشخص مىگردد . ظاهرا در اين كشور تعلقات خانوادگى ، نجيبزادگى و اشرافزادگى به آن صورت كه بين ما رواج دارد مرسوم نيست . هر شخصى بنا به اينكه در چه موقعيتى از ردهبندىهاى دولتى قرار دارد به پست و مأموريتى گماشته مىشود و در اين خصوص روش آنها بسيار به سلسلهء مراتب و مشاغل كه در هندوستان معمول است نزديك است و با آنچه در كشور ما مورد قبول است بسيار متفاوت است .
پذيرايى م . ولاسوف در پيش از ظهر ، با برگزارى مهمانى شامى در غروب همان روز دنبال شد . بر سر ميز شام ، والى در سمت راست م . ولاسوف و من و در سمت چپ وى و كارگزار در مقابلم نشسته بود . سپس وزير ، فرماندهء كل توپخانه ، سرتيپ تلگراف ، اعضاى كنسولگرى روس ، اعضاى بانك شاهى در مشهد ، مشاور من ملابخش ، كارمند تلگرافخانهء روس با لباسى مناسب و با جلوه ، قرار گرفت . به نظر مىرسيد كه او نيز همانند ساير همقطاران خود در ايران عنوان نظامى بالائى داشته باشد .
ابتدا والى براى سلامتى تزار دعا كرد و بدنبال وى م . ولاسوف سلامتى مدام شاه ايران و همچنين ملكهء انگلستان و امپراتور هندوستان را آرزو نمود . باغ كنسولگرى با نحو
خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى ) — صفحة 275
مساهمون: چارلز ادوارد ييت
ص٢٧٥