آنها آمده است ، مشاغلى چون قضاوت ، نمايندگى و معاونت فرماندارىهاى محلى ، پست ، تلگراف ، جمعآورى ماليات ، پليس ، جنگلدارى ، بازرسى مدارس ، ادارهء زندانها ، مهندسى ، امور عمومى و شهرى ، حسابرسى ، مبارزه با قاچاق و رياست راهآهن را عهده دارند ، آن هم با دستمزدهايى به مراتب بالاتر از آنچه كه روسها به افراد بومى در آسياى مركزى مىپردازند به خدمت اشتغال دارند . لازم به توضيح نيست كه قاضى هندى در دادگاه عالى اين كشور ماهانه 3500 روپيه و 1499 نفر كارمندان محلى پنجاب دستمزدهايى بين 100 تا 1000 و حتى 1600 روپيه در ماه مطابق مناصب مربوطه دريافت مىكنند و حد متوسط حقوق و مقررى 1500 نفر سه برابر مبلغى است كه يك يا دو نفر اتباع بومى روسها در قلمرو ماوراء خزر دريافت ميدارند .
اينها فقط مواردى بود كه بطور نمونه از بكارگيرى هندىها در مشاغل مختلف از طرف دولت بريتانيا ، ذكر گرديد . در بنگال ، مدرس ، بمبئ و ايالتهاى ديگر اين كشور تعداد بومىهاى به كار گرفته شده به مراتب بيشتر از پنجاب است و در كل رقم قابل ملاحظهاى را تشكيل مىدهد . اما در عوض روسيه تنها كارى كه كرده ، يكى يا دو قفقازى مسلمان را اجازه داده تا به درجهء سرهنگى ارتقاء يابند كه در مقايسه و مجموع تعداد آنها چندان زياد نيست . هندىها هنوز نمىدانند كه زير سلطهء روس بودن يعنى چه ، يعنى تمامى مشاغل و پستها حتى كوچكترين آنها نيز توسط دولت غالب اشغال و از وارد شدن افراد بومى در خدمات دولتى به كلى جلوگيرى مىشود .
تا آنجا كه من اطلاع دارم از تعداد 1500 نفر تركمن كه در تأسيسات ماوراء خزر به كار مشغول بودند ، كاسته شده است و سربازان روس جايگزين آنان شدهاند و پستهايى از قبيل مرزبانى و ادارهء گمرك را بدست گرفتهاند .
سربازان روس به عنوان وظيفه به خدمت گرفته مىشوند و تنها خرجى كه مىكنند در تهيهء خوراك و پوشاكشان خلاصه مىگردد و مبلغى را كه به عنوان مقررى به او مىپردازند بقدرى ناچيز است كه به سختى مىتواند با آن توتون مورد نياز خود را فراهم كند .
براى تركمنها و بومىهاى آسياى مركزى كوچكترين شانسى براى استخدام در قواى نظامى نيست . تركمنهايى هم كه به كار گرفته مىشوند بندرت به مقامات بالا مىرسند و تا كنون بيش از چند مورد معدود از آن ديده نشده است .
بسيارى از افسران قفقازى با غرور و افتخار از پدرانشان نقل مىكنند كه فقط با سلاح شمشير با رشادتى تمام مدتها روسها را كه با سلاح كامل به سرزمينشان وارد شده بودند ، متوقف نگاه داشتند . مىگويند روسها بعد از پيروزى خيلى چيزها را از جمله شيوهء سوارى ، جنگيدن ، تهيه زين و برگ اسب ، تجهيزات و لباس را از آنان آموختند . باشلقهاى
خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى ) — صفحة 240
مساهمون: چارلز ادوارد ييت
ص٢٤٠