آنچه را كه به غارت گرفتهاند از اموال سيد است نسبت به پس دادن آن اقدام مىكنند ، تا مورد لعن و نفرين قرار نگيرند . داستانهاى زيادى برايم تعريف كردند از بلاهايى كه به سر اشخاصى آمده بود كه اموال سيد را پس نداده بودند . بعد از آنكه يموتها همگى سهم خود را باز پس دادند ، به اين فكر افتادند كه آيا تركهاى همدست آنها در سنگر نيز همين كار را خواهند كرد .
يموتها ظاهرا مردمى باايمان و نسبت به معتقدات خود پاىبند بودند ، حتى خانهاى همراه ما نيز چند مرتبه در روز نماز خود را بجاى مىآورند . چيزى كه من نظيرش را در بين تركمنها نديده بودم ، خيلى برايم جالب بود كه آدمهايى كه در نوع خود از دزدان و بيرحمهاى زمان هستند در صحبت ادعاى ديندارى داشته باشند و حتى خود را از همسايگان نيز باايمانتر بدانند . ديگر نفهميدم كه تركها سهميهء خود را از غارت انجام شده پس دادند يا نه .
پس از كنار رفتن ابرها ، كوههاى واقع در جنوب غرب به وضوح ديده مىشدند كه برف تازهاى آنها را پوشانده بود . تركمنهاى ساكن در دهكده كمكم براى سفر آماده مىشدند ، ما نيز براى ادامهء سفر خود را مهيا مىكرديم . به نظر مىرسيد كه چارواهاى تيرهء ايگدر و قانيوخمز به سمت كنارهء شمالى رود گرگان در حركت باشند و جمعيت زيادى همراه با شترهاى بارزده در هر سوى دشت روان بودند . اينان پس از چند هفتهاى توقف محصول بارآمدهء خويش را درو كرده و زمين را شخم مىزنند و مجددا بذر مىپاشند . سپس به آقبند « 1 » در پاى تپههاى گكچهداغ روان مىگردند و زمستان و بهار را در آنجا مىمانند و در فصل برداشت محصولى كه هماكنون كاشتهاند بدين نقطه بازمىگردند . محصول را درو كرده و در خاك مدفون مىسازند و مجددا به آقبند باز مىگردند و فقط در اواخر پاييز است كه به كنارهء جنوبى رود گرگان مراجعت مىكنند . براساس آنچه كه مالك خان گفت تعداد خانوارهايى از چارواها كه در فصل زمستان در نزديكى آقبند گرد مىآيند به 800 مىرسيد .
در نزديكى كاپلانتپه هر جا كه جنگلى انبوه نبود و مىشد به جستجو پرداخت نشانههاى زيادى از نهرهاى قديمى به چشم مىخورد و اين نشان مىداد كه در گذشته جمعيت زياد و قابل ملاحظهاى در اين ناحيه سكنى داشتهاند . خاك اينجا بسيار حاصلخيز بود ، و اگر بدست هر طايفهء ديگرى غير از تركمنها بود يكى از بهترين و
هامش
( 1 ) - در فرهنگ آباديهاى ايران جزء گنبد قابوس آمده است . ص 9