به نامهايى كه روى نقشه در طول مسير رود گرگان ذكر شده بود خيره شدم ، اينطور دستگيرم شد كه آنها مربوط به محلهها يا دهكدههايى ثابت نيستند ، بلكه نامهاى قبايل مختلف يموت هستند . بىشك در اين دهكدهها قبايلى با همين نامها زندگى مىكردهاند ، اما از آنجا كه يموتها دائما در حال سفر و جابجا شدناند ، اين نواحى هم ثابت نمانده و تغيير كردهاند .
سرزمينى كه بين دهكدههاى بالايى رود گرگان و همچنين اترك در بالاى چات « 1 » قرار داشت به كلى عارى از سكنه بود . مسلم بود كه در اين منطقه گوكلانها زندگى نمىكردند ، خود آنها نيز مىگفتند كه آنقدر جرأت ندارند كه در آنسوى شمال تپههاى قرناوه « 2 » خود را آفتابى كنند . هرچند كه يموتهاى ساكن اين منطقه قبلا از آنجا رفته و ديگر ظاهرا در آنجا سكونت ندارند .
يك شب قبل از آنكه اين محل را ترك كنيم ، مهمانى شامى به افتخار حاكم و خانهاى قبائل مختلف گوكلان در اين منطقه برپا كرديم . در شب آخر با صداى شليك گلولهء نگهبانان گوكلان از خواب پريديم ، ماجرا از اين قرار بود كه دزدى از يك طرف و تعدادى نيز از طرف ديگر در حالى كه بر روى زمين مىخزيدند قصد داشتند تا به اردوگاه ما نزديك شده و قاطرهاى ما را بدزدند . در اين هنگام گوكلانها متوجه شده و به تيراندازى به سوى آنها مبادرت مىكنند ، آنها نيز از تاريكى شب استفاده كرده و به سرعت در علفزارها و نيزارها راه فرار پيش ميگيرند و ناپديد مىشوند . گوكلانهاى دهكده نيز كه از خواب پريده بودند به سرعت براى كمك به اين سمت شتافتند . تمام ما هيجانزده و دستپاچه شده بوديم . دو تن از فراشهاى ايرانى به نحوى ترسيده بودند كه هماندم از من اجازهء مرخصى و بازگشت كردند ، آنها به شدت رنگ باخته و از فكر اينكه در قلمرو تركمنها پاى نهادهاند لرزه بر اندامشان افتاده بود ، هنوز هم ايرانيان به شدت از تركمنها در هراساند و گاهى فقط بردن نام آنها مىتواند ترس عجيبى را بر وجودشان مستولى كند .
صبح روز بعد حاكم و خانهاى ديگر گوكلان سواره با ما بيرون شدند تا اينكه به ده سوار گوكلان كه از قبل براى همراهى ما آماده شده و در حالت انتظار بودند برخورديم . راه ما به طرف شمال و در سرزمين هموار و پوشيده از علفهاى خشك در دامنهء تپهها پيش مىرفت تا
هامش
( 1 ) - محل تلاقى رود سومبار به روردخانهء اترك ، ص 1225 جلد 4 - تاريخ روابط سياسى انگليس و ايران .
( 2 ) -Karnava، دهى از دهستان گوكلان بخش مركزى شهرستان گنبد قابوس است فرهنگ جغرافيايى ايران جلد 3 .