داستان آن از اين قرار است كه وقتى نادر شاه به شهر سبز « 1 » حملهور شده و آن را به تصرف خود درمىآورد ، بعضى از سربازان او اين قرآن را كه روى مقبرهء امير تيمور نگهدارى مىشد برداشته و آن را ورقورق و پخش كردند . نادر شاه زمانى كه از اين موضوع آگاهى يافت دستور به جمعآورى مجدد آن داد . خان كرد موفق شد تعدادى از برگها را جمعآورى كند ، سپس آنها را تا كرده و در خورجين شتر نهاده و به قوچان آورد ، به همين علت نيز بعضى از آنها پاره شده و آسيب ديدند . مىگويند امير تيمور هميشه اين قرآن را در يك گارى و در پيشاپيش سپاه خود حركت مىداده است . بعد از زلزلهء 1895 م . ديگر از اين قرآن چيزى نشنيدم « 2 » .
بعد از اين رويداد قوچان جديد در 8 ميلى شرق محل قديمى شهر و در محلى بنام هىهى « 3 » بنا گرديد و در حال حاضر نيز روزبروز به جمعيت آن افزوده مىشود .
از هفدهم تا بيست و دوم سپتامبر 1894 م . در قوچان مانديم . در تمام طول اين مدت باد با شدت تمام مىوزيد . در 16 سپتامبر باد در دره و از سوى شرق وزيدن گرفت و دماى هوا از 29 درجه سانتىگراد در ساعت 4 بعد از ظهر و درون چادر به 19 درجه سانتىگراد كاهش يافت . در هفدهم باد از سمت غرب با شدت تمام شروع به وزيدن كرد و طرفهاى شب فروكش نمود . در هجدهم وزش باد از جانب شرق و با شدت هرچه تمامتر شروع شد . زندگى در چادر با گرد و خاكى كه به درون مىزد بسيار سخت بود . خواندن و نوشتن كار سادهاى نبود . همهچيز به سرعت از گرد و خاك پوشيده مىشد ، به نحوى كه نمىشد كاغذ را از سفره تشخيص داد ، به سختى مىشد قلم را روى كاغذ حركت داد .
بيشتر ترجيح مىدادم كه به تختخواب پناه ببرم . مىگفتند كه بروز اين طوفانها در اين ناحيه .
امرى عادى و معمول است .
هامش
( 1 ) - شهرى بود از بلاد سمرقند نزديك شهر كش . ص 935 فرهنگ فارسى معين ، بخش اعلام .
( 2 ) - جى . بى . فريزر ، سياح و نويسنده كتاب سفرى به خراسان ، در قوچان مهمان رضا قلى خان زعفرانلو جد شجاع الدوله فعلى بوده و دربارهء اوراق قرأن مورد بحث شرحى دارد كه اين اوراق به قوچان آورده شد و در امامزاده سلطان ابراهيم نگهدارى ميشده است . پس از دو زلزله سهمگين مورد اشاره در همين كتاب ، بنا به گفته مرحوم عبد الحميد مولوى ، مؤلف كتاب آثار باستانى خراسان ، اوراق مزبور توسط قوام السلطنه والى وقت خراسان به موزه آستانقدس رضوى انتقال داده مىشود . انتقال اين اوراق به شاهزادهء محمد هاشم ميرزا افسر در سنهء 1331 هجرى نيز نسبت داده شده است . سفرنامه فريزر توسط دوست دانشمندم آقاى دكتر منوچهر اميرى ترجمه شده و به زودى انتشار خواهد يافت .
( 3 ) - هىهى ، دهى است از دهستان مزرج شهرستان قوچان . فرهنگ آباديهاى كشور ، جلد 21 .