تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى ) — صفحة 161

مساهمون:

ص١٦١
مانده بودند و تمام اين مدت خود را با كشمش زنده نگهداشته بودند . اينها فقط مواردى معدودى بود كه كسانى شانس آورده بودند . در حالى كه تعداد زيادى در اين واقعهء دلخراش جان خود را از دست داده بودند . مىگفتند كه در چهل سال گذشته اين سومين زلزله‌اى است كه قوچان را لرزانده است . يك بار زلزله در 1852 م . رخ داد و 2000 نفر را كشت و بار ديگر در سال 1871 م . رويداد كه صدمات و تلفات زيادى را باعث گرديد . تأسف‌انگيز است كه بار ديگر يعنى براى چهارمين بار زلزله قوچان را در ژانويه 1895 م . لرزاند . مردم هنوز بجاى امن‌ترى نقل مكان نكرده بودند و زلزله از خود تلفات زيادى بجاى گذاشت . يكى از محل‌هاى ديدنى در قوچان مقبرهء سلطان ابراهيم بود كه مىگفتند از پسران امام رضا است ، بناى اصلى آن را مىگويند ابتدا به فرمان سلطان محمد خوارزمشاه « 1 » ايجاد گرديد ، گنبد اين بنا كه در نوع خود شاهكار و ديدنى بوده است در زلزلهء سال 1852 م . ويران شد ، اين گنبد مجددا بدستور ايلخان تجديد بنا گرديد . ليكن بار ديگر در زلزلهء 1871 م . آسيب ديد و اينبار نيز به دستور مادر ايلخانى بازسازى شد و زلزلهء 1893 م . اين گنبد از آسيب مصون ماند . اما در زمين‌لرزهء سال 1895 م . به شدت تكان خورد و صدمه ديد . متأسفانه چند برگ از نسخهء يك قرآن خطى كه در آن نگهدارى مىشد از بين رفت . من اين قرآن را خود به چشم نديدم . اما بارها دربارهء آن شنيده‌ام . اين قرآن را مىگفتند كه خيلى بزرگ بوده و ابعاد آن 285 سانتيمتر در 165 سانتيمتر بوده و تذهيب بسيار نفيسى داشته است . اين قرآن به خط ميرزا بايسنقر « 2 » پسر ميرزا شاهرخ « 3 » گورگان بوده و
هامش
( 1 ) - مؤلف كتاب بانى اين امامزاده را محمد خوارزمشاه دانسته و اطلاعات خود را از كتاب مطلع الشمس . بدست آورده است . اما باحتمال زياد اين شخص بايد قطب الدين محمد بن انوشتكين باشد كه از طرف سلطان سنجر سلجوقى در 1097 / 490 به حكومت خراسان منصوب شد و سلسلهء خوارزمشاهيان از اعقاب اويند و يحتمل نيز محمد اتسز پدر علاء الدين محمد خوارزمشاه باشد كه در متن كتاب نام برده شده است . ص 1471 فرهنگ فارسى معين . بخش اعلام . كتاب تاريخ نيشابور تأليف مويد ثابتى . ص 175 . ( 2 ) - بايسنقر پسر شاهرخ نوه امير تيمور گوركان است . وى ذوق ادبى و هنرى داشته و مجلس او مجمع شاعران ، مورخان ، خوشنويسان و نقاشان ايرانى بوده است . شاهنامهء بايسنقرى منسوب به وى است . ص 242 فرهنگ فارسى معين . بخش اعلام . ( 3 ) - شاهرخ ( 807 - 850 ه . ق . ) پسر امير تيمور ، پادشاهى دين‌دار ، دادگستر و نيكوكار بود . دانشمندان و اديبان را گرامى مىداشت . زوجهء وى گوهرشاد بانى مسجد گوهرشاد در مشهد است . ص 879 فرهنگ فارسى معين ، بخش اعلام .