7200 تومان يعنى از قرار هر قطعه زمين زراعتى 200 تومان به امير قاين فروخت . گفته مىشود كه مژنآباد را منيژه دختر افراسياب بنا نهاده است ، به نظر مىرسيد كه مژنآباد ناحيهاى باشد بسيار قديمى زيرا در تمام آن تكههاى آجرهاى كهنه به چشم مىخورد . در اينجا آثار مربوط به يك برج آجرى هنوز بر جا بود . روز بعد در نزديكى يك آبانبار كمى دور تر از جاده اردو زديم ، در اينجا شخصى به نمايندگى نصرت الملك رئيس تيموريان به ديدار ما آمد ، صبح روز بعد با همراهى وى به سنگان « 1 » رفتيم . چهار ميل كه پيموديم به آبانبار ديگرى رسيديم كه به آن حوض ملا مىگرفتند ، بلافاصله بعد از سنگان زمينهاى زراعتى قرار داشت ، از باغهاى سيب متعددى كه دور آنها را حصار كشيده بودند عبور كرديم ، در كنار يك نهر و در نزديكى ويرانههاى محصورى كه مىگفتند به دست نادر بنا شده است اردو زديم .
در نزديكى دهكده نايب همراه با برادرش ، ملا و چند تن ديگر از بزرگان ده پاى پياده در انتظار ما بودند . مىگفتند كه در اين فصل از سال اسبهايشان را براى چرا به تپههاى اطراف مىفرستند و فقط در دهكده در حال حاضر يك اسب هست كه آن هم براى استفادهء نايب اختصاص داده شده است . اين رسم كه اسبها را در بهار به چراگاهها و مراتع سرسبز بفرستند تقريبا در تمامى ايران معمول است . از جاهاى ديدنى در دهكده مقبره سلطان مير سيد على برادر امام رضا در مشهد بود كه گفته مىشد بتاريخ 828 م . بنا گرديده است . سالها از ويرانى اين بنا مىگذشت ، در دهكده كلا 500 خانوار زندگى ميكردند كه صد خانوار آنها تيمورى و بقيه تاجيك بودند .
ديوارها در زمان هجوم تركمنها و براى ممانعت از نفوذ آنها بنا گرديده و كمكم رو به ويرانى گذاشته بود . ارك شهر كه در سابق محلى براى پناه آوردن و تجمع مردم بود هنوز بر پا و مشرف بر تمامى دهكده بود . اما ديگر كسى در آن زندگى نمىكرد . براى حفظ تنباكو و ساير محصولات كشاورزى از بادهاى گرم و شديد تابستانى درختان كاج را تنگ يكديگر كاشته بودند . تمام بعد از ظهر و شبى كه ما آنجا بوديم باد تندى يكنواخت مىوزيد . باورمان شد كه طوفان سنگان افسانه نيست و واقعيت دارد .
صبح روز بعد به طرف خواف كه دوازده ميل آنطرفتر قرار گرفته بود به راه افتاديم .
از دهكدههاى سرسبز برآباد « 2 » ، مهرآباد « 3 » ، خارگرد « 4 » گذشتيم . زمين هموار و يكدست بود و مه غليظى تمامى منطقه را دربرگرفته بود . به نحوى كه اصلا چيزى قابل رويت نبود و در تمام
هامش
( 1 ) - مركز دهستان بخش خواف شهرستان تربت حيدريه است . فرهنگ جغرافيائى ايران . جلد 9 .
( 2 و 3 و 4 ) - اين سه دهكده جزء تربت حيدريه در فرهنگهاى جغرافيايى ضبط شده است .