مردم را در چهار گروه متمايز ديدم كه احوال آنان روشن است :
يك گروه دنيايش ناپسند است و آخرت فاخر بدنبال دارند .
گروه ديگر در دنيا مسرورند ولى آخرت ندارند .
گروه ديگر هم دنيا دارند و هم آخرت كه هر دو را با هم بدست آوردهاند .
گروه چهارم كسانى هستند كه هم دنيا و آخرت خود را ضايع كردهاند ، و چيزى ندارند .
3335 . اين جملات نيز به شكل رباعى عربى است به آن حضرت نسبت داده شده است :
هدف از خلقت ، اخلاق و صفات نيكوست . و انسان به رفتار خود نكوهش يا ستايش مىشود .
و چهار چيز انسان را بالا مىبرد : بردبارى ، علم ، نيكوئى و بخشندگى .
3336 . اميرالمؤمنين عليه السلام فرمودند : رياكار چهار علامت دارد : در تنهايى كسل است . در ميان مردم با نشاط است . اگر او را تعريف كنند ، بيشتر كار مىكند . و اگر تمجيد نكنند ، كم كارى مىكند .
3337 . چهار راهب نصرانى براى آزمايش كردن نزد آن حضرت رفتند . و با هم تبانى كردند كه از يك مسئله سؤال كنند . و گفتند : جداگانه هر كدام از او مىپرسيم ، اگر به همه يك جواب داد ، علم او ناقص است .
اولى رفت و پرسيد : جمع كردن مال بهتر است يا اندوختن علم ؟ حضرت فرمودند :
اندوختن علم بهتر است . چون مال با خرج كردن كم مىشود . ولى علم بيشتر مىشود .
دومى رفت و پرسيد : حضرت جواب دادند : علم بهتر است . چون علم صاحبش را حفظ مىكند . ولى صاحب مال بايد از مال محافظت كند .
سومى پرسيد : حضرت جواب دادند : علم بهتر است . چون اندوختن علم تواضع و فروتنى را بيشتر مىكند ، اما اندوختن مال تكبّر را زياد مىكند .
چهارمى پرسيد : حضرت جواب دادند : علم برتر است . چون اندوختن علم دوستان انسان را زياد مىكند ، اما مال دشمنان انسان را بيشتر مىكند .
المواعظ العددية — صفحة 149
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٤٩