چه ممكن است كه اين سلام ، با اين كلام ، از صاحب اين مقام ، در حال سكر وبىهوشى كه مستغرق در بحر توحيد بود به ظهور رسيده باشد ، چنان چه ظاهر حديث سابق كه در طريق عامّة وارد است دلالت بر اين دارد ؛ زيرا كه نماز چهار ركعتي را به دو ركعت سلام دادن ، وبىتوقّف از جا بر خواستن ، وبه جانب چوبى رفتن ، وبر أو تكيه كردن ، وبىسبب ظاهر غضبناك بودن ، بعيد است كه از صاحب هوش كه بر حال طبيعي باشد ومحو جمال وجلال حضرت ذي الجلال نشده باشد صادر تواند شد .
وآنچه در آثار آمده كه آن حضرت را در وقت نزول وحى حالي دست مىداد كه شبيه بود به حالت غش ، وگاه بود كه در غير اين وقت نيز از خويش مىرفتند ومىفرمودند : يا حميراء ! اشغليني مؤيّد اين مطلب تواند بود .
پس گوييم : چون آن حضرت از محو به صحو رجوع نمود براي تكميل ناقصان ، ذو اليدين به عرض أقدس رسانيد كه بعض ذلك قد كانت ، سؤال نمود كه احقّ ما يقول ذو اليدين ؟ چون عرض كردند : بلى ، بر خواست ونماز را به چهار ركعت تمام كرد ، وسجدهء سهو به جاى تخلّل كلام أجنبي در اثناى نماز به جاى آورد ، چنان چه وظيفهء أهل تكليف است .
واشكالى كه از اين مقال به خاطر وخيال مىآيد كه پس بنابراين وثوقى بر قول وفعل ايشان نباشد ، مدفوع است به آنكه اين حال شريف عزيز الوجود وقليل المنال است ، گاه گاهى ميسّر شود ، چنان چه فرمود : « إنّ لي مع اللّه وقتا لا يسعه ملك مقرّب ، ولا نبي مرسل » پس در وقت تبليغ ، اين حال نباشد ، بلكه در اين وقت چون از محو به صحو رجوع نموده ، وزنگ از آيينهء خاطر عاطر زدوده ، در غايت رزانت ومتانت وضياء وصفا باشند .
واز آنچه بر سر دست آمده به ظهور مىرسد كه صدور خبر غير مطابق واقع ، از
ميراث حوزه اصفهان ( رسائل إجالة الفكر للهندي وأجل محتوم ، تجسم الأعمال ، سهو النبي ووحدت وجود للخواجوئي ) — صفحة 197
مساهمون: مجموعة مؤلفين
ص١٩٧