( مدّت كمى ) مانند جرعهء مقلة ( عادت عرب بر اينست كه چون تشنگان در بيابان اندك آبى يابند ، سنگ ريزه در ظرفى ريخته آنقدر آب بر آن بريزند كه آن سنگريزهها را بپوشاند ، پس هر يك آن مقدار آب را براى رفع تشنگى بياشامد ، و به اين طريق آب اندك را ميان خودشان قسمت كنند ، و آن سنگريزهها را مقلة گويند ) پس تشنهء ( دنيا كه مدّت كمى از عمرش باقى مانده ) اگر بمكد آن ته مانده ( و يا آن جرعهء مقله ) را ( به دنيا دل بسته از آخرت چشم پوشد ) تشنگى او بر طرف نشود ( بهرهاى كه در نظر دارد بدست نياورد ) ( 3 ) پس اى بندگان خدا ( اكنون كه رفتار دنيا با شما چنين است ) براى كوچ كردن از اين سرا كه براى اهلش زوال و نيستى مقدّر شده آماده شويد ، و آرزو بر شما غالب نشود ، و مدّت زندگانى در آن به نظر شما طولانى نيايد ( به آرزوهاى بى جا تكيه مكنيد و از مرگ غافل نباشيد كه ناگاه شما را دريابد ) ( 4 ) پس سوگند به خدا اگر بناليد مانند نالهء شتران غم زدهء فرزند مرده ، و بخوانيد مانند صداى كبوتر ، و فرياد و زارى نمائيد مانند فرياد و زارى راهبى كه دنيا را ترك كرده ، و از مالها و فرزندان در راه خدا بگذريد براى درخواست تقرّب از جهت بلندى مقام و منزلت نزد او ، يا آمرزش گناهى كه نوشته شده و فرشتگان او آن گناه را ثبت نمودهاند ، هر آينه كم است در مقابل ثوابى كه از جانب خداوند متعال من براى شما اميدوارم ، و ( همچنين ) كم است در برابر عذاب او كه من از آن براى شما مى ترسم ( ثواب و پاداش عبادت و پرستش خدا كه من بشما امر ميكنم بيشتر است از پاداش عبادتى كه شما در طلب آن تضرّع و زارى مى كنيد و به آنچه كه وسيلهء تقرّب است دست مى اندازيد ، و عقاب و كيفر معصيتى كه من شما را از آن نهى مى نمايم سختتر است از معصيتى كه شما در آمرزش آن ناله و سوگوارى مى نماييد ، خلاصه پاداش عبادت و بندگى خدا و كيفر معصيت و نافرمانى او كه من مى دانم از حيطهء ادراك و فهم شما بيرون است ، پس كوشش كنيد در آنچه كه امر ميكنم ، و چشم بپوشيد از آنچه كه نهى مى نمايم ) . ( 5 ) و سوگند به خدا اگر براى شوق به حقّ تعالى يا براى ترس از او دلهاى شما گداخته شود و از چشمهايتان خون جارى گرددو بدين منوال زندگى كنيد در دنيا مادامى كه باقى است ، اين اعمال و منتهى درجهء كوشش شما برابرى با نعمتهاى بزرگ خداوند كه بشما عطاء فرموده نمى نمايد ، و مساوى راهنمائى نمودن او شما را بسوى ايمان نمى گردد .
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 141
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص١٤١