تخطي إلى المحتوى الرئيسي

أصول المعارف — صفحة مقدمه 353

مساهمون:

صمقدمه ٣٥٣
دنيايى را مانع صعود عقلانى وجاذب نفس بطبيعت ومنشأ تعلق روح به مادة ميدانستند ) لكونهم لم يقدموا في جنة الاعمال ما يستوجبون به النعيم الصوري ، وان كان فنذر يسير بالنسبة إلى سواهم - بعكس اين جماعت زهّاد وعبّاد وكساني كه حق را براي نيل بدرجات جنت افعال ونعم ولذائذ اخروى مثل حور وقصور وطلح منضود ولحم طير وفواكه عبادت نمايند از نعم روحاني كم‌بهره‌اند بر خلاف أهل عرفان وجامعان وصاحبان مقامات كه قبلهء مقصود آنان فناى در حق وعبادت آنان فقط جهت عظمت وجود مطلق است كه لسان قائد ورهنماى آنان به : ما عبدتك خوفا من نارك وطمعا لجنتك وباين بيان وكلام جان نواز أصبر على حرّ نارك وكيف اصبر على فراقك ، دائما مترنم است ) . بنا بر آنچه كه از شيخ عارف صدر الدين رومى نقل كرديم تخليص وتميز مخصوص اسم - الرحيم - كه نسبت بأحوال أهل آخرت به تام وناقص تقسيم شد اين تماميت ونقصان از ناحيهء تعلق رحمت وغضب نسبت بهر يك از ظاهر وباطن وجمع بين ظهور وبطون است واين تماميت ونقصان تخليص در طرف نفوس أهل سعادت وأرواح شقيه وبالأخره نسبت بسكّان بهشت وجهنّم از اين قرار است : ( الف ) رحمت متعلق به صورت وجهت ظهور نفوس يعنى رحمت خاص أبدان كه اختصاص باهل زهد وورع دارد وتخليص رحمت حق اين طائفه فقط اختصاص به نعم ولذات ظاهري وصوري از قبيل اكل وشرب وفواكه وطلح منضود ولحم طير وآنچه از قبيل أمور حسّى ونعم مخصوص عالم برزخ وجنت اعمال دارد واين جماعت طعم جنّات ونعم روحاني را نمىچشند واگر حظّى از اين جهت داشته باشند بسيار كم وناچيز است ولى اسم - رحيم - براي آنان آلام باقي نمىگذارد . ( ب ) جمعى كه از جمله صاحبان معرفت بشمار ميروند وبجهت باطن خود توجه داشته‌اند وبه تكميل عقل نظري پرداخته وانغمار در عبادت نداشته‌اند ، تخليص حاصل از حكومت اسم - الرحيم - در آنان نعم باطني ولذائذ روحي است وموطن