بسيط حقيقي است وجميع صفات كمالية وكافهء جهات لازم ايجاد عين ذات اوست ، مصلحت وغايت وغرض از خلقت وايجاد نيز عين ذات اوست لذا جهت خلاقيت أو با جهت رازقيت وجهت قدرت أو با جهت علم يكى چيز وهمه آنچه كه مدخليت در اظهار كلمات وجوديه دارد با ذات بسيطه أو متحد وذات در موطن خود مشهد وموطن كافهء صفات كمالية ودر عين حال مرآت شهود جميع معاليل وجوديه است .
اراده كه همان حب « 1 » بذات ومحبت ذاتيهء حق باشد از باب آنكه بصرافت ومحوضت تام وفوق تمام متصف است وبحسب شدت وعدت ومدت غير متناهي بل كه فوق لا يتناهى است بالبداهة وبالضرورة فعل أو نيز غير متناهي است وفيض أو كه
هامش
( 1 ) - از آنجا كه كليهء صفات كماليهء مبدأ ايجاد ومنشأ اظهار حروف وكلمات وجوديه عين وجود صرف حق اولند واز لحاظ ديگر حق بتمام ذات مبدأ ايجاد است وجهت علم أو با جهات قدرت واراده وحب وحيات وديگر صفات با أصل وجود متحدند وحق باسم عليم وقدير ومريد ومتكلم وديگر صفات عينيّه در اشيا متجلي است قهرا جهت مخلوقيت أشياء بحسب وجود عين جهت معلوميت ومقدوريت است واز اين اينجا باين أصل مهم پىمىبريم كه جميع صفات كماليهء حق در شراشر وجود ممكنات سارى است وهر وجود معلولي بنحو بساطت وسذاجت عين علم وقدرت وحيات وعشق وحب وديگر صفات كمالية است وگرنه مبدأ تجلى نباشد ولى هر وجودي بقدر حوصله وجودي خود واجد صفات إلهية است نه به نحو صرافت واطلاق ومحوضت كه : « العطيات بحسب القابليات » وهر شيء بوجه خاص با حق اوّل ارتباط مستقيم دارد وبعلم بسيط حق اوّل را شهود نمايد واين علم غير علم حصولي انتزاعي است لذا شهود وادراك بسيط وتصديق واذعان شهودي از باب بساطت منافاة با انكار علم حصولي ندارد وحق بوجه خاص واز طريق - قرب وريدى - و - توليه - حق را شهود نمايد واز اين راه جامع كمالات وباعتباري داراى جميع حضرات إلهية است .
ولى شهود وادراك ووجدان صفات كمالية - بقدر الإفاضة لا بمرتبة المفيض .من نيم جنس شهنشه ، دور از أو * ليك دارم از تجلى نور از أو