همين حكم را دارند والفرق بينهما انما يكون بحسب الاطلاق والتقييد » .
ما در مباحث بعدى در مقام نقل مناقشات سيد الحكماء آقا ميرزا أبو الحسن جلوه ( قدّس سرّه ) در اين قسمت بيشتر بحث مينمائيم تا معلوم شود كه درك اين قسمت از مباحث حركت چه اندازه صعب است .
بحث وتحقيق
أهل تحقيق گويند صعود در أصل وجود بر طبق نزول است باين معنا همانطورى وجود در مقام نزول داراى مراتبى است وجميع اين مراتب بوجودي واحد اطلاقى غير عددي موجود است اين حكم در مراتب صعود جارى است بدون فرق بين اين دو .
همانطورى كه وجود بعد از تنزل از مقام اطلاق ومرتبهء عمائيه بعالم عقل ميرسد وبعد از طي درجات عقول بعالم برزخ رسيده وبعد از مرور بدرجات برزخيه بعالم مادة ميرسد از باب امتناع طفره وجود تا درجات نباتى وحيواني وانساني را طي ننمايد بحضرت عمائيه متصل نشود وتا مرتبهء برزخ را طي ننمايد بمقام عقل - مثلا نمىرسد . بايد توجه داشت كه مراتب عقول در عين اختلاف درجات بوجودي واحد موجودند وبرهان اين مطلب « 1 » در أسفار قسمت إلهيات ودر حواشي ملا صدرا بر حكمت اشراق موجود است ( در آنجا كه فرمايد : در اين مقام شبههيى است كه آن
هامش
( 1 ) - بنا بر اصالت وجود ووقوع تشكيك خاصي در مراتب طوليه حقايق وجودي كه شيخ اشراق از آن به نور تعبير فرموده است بين حق وعقل اوّل وجودي عقلانى تصور ميشود كه بايد بنا بر قاعده امكان اشرف موجود باشد وهكذا بين هر عقلي وعقل مقدم بر أو اين فرض جارى است ولازمه آن تسلسل در مراتب وجودي است ولى از آنجايى كه مراتب در سلك يك وجود واحد قرار دارد اين اشكال وارد نمىآيد بنا بر تفصيلي كه در جاى خود موجود است .