تخطي إلى المحتوى الرئيسي

وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 581

مساهمون:

ص٥٨١
زنهاى فسايى همين قسم در تلگرافخانه و مردهاى فسايى در مسجد نو بست هستند ، حكومت هم حكمى دربارهء آنها نكرده است و هنوز زين العابدين خان را از حكومت فسا معزول نكرده ، قاتل ميرزا فضل الله فسايى هم هنوز بدست نيامده . از قرار مذكور حكم شده به قوام الملك كه ميرزا يوسف فسايى را كه قاتل ميرزا فضل الله است بدست بياورد ، مشار اليه هم سوار فرستاده است . كاغذى از ميرزا يوسف كه به زين العابدين خان نوشته است حضرات فسايى بدست آورده‌اند . از قراريكه مىگويند اين مضمون نوشته كه " من به فرمايش شما اين كار را كرده‌ام و به اطمينان شما هستم " . از فسا فرار كرده رفته است در رونيز فسا ، از آنجا هم مىگويند به كرمان رفته است . برادر ميرزا فضل الله و مباشر فسا را كه به شيراز آورده بودند و حبس بودند مرخص شده‌اند ، معلوم نيست چه شود . ديگر آنكه دو سه روز قبل بالاى مسجد بردى كه يك فرسخ و نيمى شيراز است گلهء گوسفندى از مال مسجد بردىها روز روشن بردند ، قريب پنجاه شصت نفر دزد از كوهمره‌جات آمده در كوه برفى منزل گرفته‌اند هر روز و هر شب دزدى مىنمايند ، چند شب قبل هم اسباب قاطرهاى برفى و قاطرها را برده‌اند كه دو روز برف به شهر نياوردند . مورخهء روز چهارشنبه بيست و نهم شهر ربيع الثانى سنه 1317 مطابق ششم ماه سپتمبر 1899 .

از 1 جمادى الاول 1317 مطابق 7 سپتمبر 1899

قوام الملك ليره‌هاى عثمانى را كه در صندوقخانهء اندرون خود داشته مىخواسته بفروشد ملك بخرد ، وقتى كه كيسه‌هاى ليره را بيرون مىآورند يك كيسهء آن پاره مىشود ، عوض ليره قرانى نو سكه در آن بوده . پس از تحقيق معلوم مىشود كه بيست و پنج هزار ليره را برده‌اند و بجاى آنها قرانى نو گذارده‌اند . از قراريكه مىگويند و بر همگى معلوم شده كار عيال قوام الملك و انتظام الممالك پسر كوچك قوام الملك با ميرزا حسين خان معتمد ديوان كه نوكر انتظام الممالك است مىباشد . قوام الملك محض اينكه شهرت اين پول به دولت نرسد پنج هزار ليره قلم داده است . حال آدمها و كلفت‌هاى اندرون را گرفته‌اند چوب مىزنند و زجر مىنمايند كه رفع اتهام از خودشان بنمايند . ديگر آنكه درب دروازهء كازرون دو سه شب قبل دو نفر را زخم زده‌اند چون مؤاخذه در كار نيست مقصر هم معلوم نيست كى بوده است . ديگر آنكه اسعد السلطنه پسر مرحوم ايلخانى از بابت مطالبهء طلبكار و ديوان رفته است در خانهء جناب امام جمعه بست نشسته است . ديگر آنكه كارهاى حكومتى روزبروز انقلابش زيادتر است ، مردم شهر و بيرونها جسورتر شده‌اند ، كسى جرأت ندارد بدون استعداد و جمعيت تا دو فرسخى شهر برود . ديگر آنكه نواب عين السلطنه پسر عز الدوله كه همراه جناب نظام الملك به شيراز آمده و رئيس مجلس تحقيقات است رياست قشون شيراز را هم از طهران به او داده‌اند . مورخهء روز چهارشنبه ششم شهر جمادى الاول سنه 1317 مطابق سيزدهم ماه سپتمبر 1899 .