تخطي إلى المحتوى الرئيسي

وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 267

مساهمون:

ص٢٦٧
منزل برو . هرچه خواهش و ميل شماها باشد به جهت خلق خواهيم كرد ، جناب صاحبديوان را در اين مورد معزول نخواهيم كرد ، چندى كه گذشت مضايقه ندارم . و نيز تلگرافى از امام جمعهء اصفهان به جهت سيد آمد كه حضرت و الا خيال حركت به شيراز را داشتند ، به جهت تنبيه و سياست خلق ، من شفاعت كردم و مانع شدم ، قول داده‌اند كه اگر شما خلق را متفرق سازيد و خودتان به منزل برويد هرچه ميل و خواهش ما باشد قبول فرمايند سيد هم اين تلگرافها را دست‌آويز كرده ، به مردم گفت كه " من تكليف خود را بيش از اين نمىدانم كه درين جا بمانم ، من ميروم به منزل ، شما هم اگر به حرف من هستيد متفرق شويد و الا خود دانيد " . مردم باز دور سيد را خلوت نمىكردند . تا سحر از مخلوق فرار كرده به منزل خود رفت ، صبح كه ملتفت شدند آقا را نديدند ، هركس كه كاسب بود به سر شغل و دكان خود رفت و هركس شرير و الواط بود متفرق شدند و مردم آسوده شدند . جناب صاحبديوان هم سوار و تفنگچى هرچه حاضر كرده بودند تمام مرخص شده رفتند و حال خيال دارند كه سيد را از شهر بيرون كنند ، بتدبير به او گفته‌اند كه پانصد تومان و كرايهء هشت قاطر به شما ميدهيم كه برويد به مشهد مقدس . سيد تا به حال قبول نكرده . تمام اين فسادها از قوام الملك بود و به مردم نويد داده بود كه اگر جناب صاحبديوان را معزول كرديد من چنين و چنان با شما حركت خواهم كرد . بر اعليحضرت همايونى و حضرت و الا ظل السلطان و خود جناب صاحبديوان محقق شده كه اين تحريك بطور قطع از قوام الملك بوده ، حال در صدد خرابى مشار اليه هستند كه كارهاى او را از او بگيرند . ديگر آنكه جناب صاحبديوان در صدد استشهاد تمام كردن از خلق هستند كه اين تحريك را قوام الملك كرده و ما راضى از معزى اليه هستيم مگر چند نفر الواط و شرير كه به تحريك اين فساد را برپا كردند . مورخهء هيجدهم شهر شوال المكرم سنهء 1302 مطابق بيست و يكم جولاى 1886 .

از 19 شوال 1303 مطابق 22 جولاى 1886

تلگرافهاى التفات‌آميز از جانب اعليحضرت شهريارى بنا به ميل و استدعاى حضرت و الا ظل السلطان متصل به جهت جناب صاحبديوان هر روزه مىرسد ، ايشان هم در بازار و مساجد مىخوانند و نيز خلعتى از جانب اعليحضرت همايونى محض استقلال حكومت جناب صاحبديوان به صحابت جلال الملك پيشخدمت اعليحضرت شهريارى فرستاده شده عنقريب خواهد رسيد . ديگر آنكه ميرزا حسين عليخان منشى حضور حضرت و الا ظل السلطان محض رسيدگى به بعض مطالب بچاپارى از اصفهان بيرون آمده امروز وارد مىشود . ديگر آنكه جناب صاحبديوان نان را حكم كرده‌اند يك من يازده شاهى بفروشند ، جنس از خود به قدر خوراك يكماههء شهر شيراز تحويل قوام الملك داده‌اند كه به خبازان بدهد . چهار روز است كه اين حكم شده ، بيشتر از خلق شيراز شب بىنان ميمانند ، اين كار از بابت نرسيدگى كردن قوام الملك است كه عمدا ميل ندارد جناب صاحبديوان حاكم باشند ، ثلث از دكاكين خبازان