تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منتخب التواريخ ( فارسى ) — صفحة 130

مساهمون:

ص١٣٠
بودند تنك شراب در مجلس عمر * يك لحظه ز ما پيشترك مست شدند
و در اين سال اختراعى در وادى آبادانى ملك و ترفيه رعايا به خاطر رسانيده رقبهء پرگنات خشك و تر ولايت را از شهر و كوهستان و درياها و بيابان‌ها و جنگل‌ها و حوض‌ها و چاه‌هاى يك سره جريب را كه :
در نظر عبرت مرد لعيب * مار دو سر به كه طناب جريب
كشيده آن مقدار زمينى را كه بعد از مزروع شدن يك كرور تنكه محصول آن شود جدا ساخته به يكى از معتمدان خواه آشنا و خواه ناشناس كاركن و فوطه‌دار سپرده آن را كرورى نام نهاده تا در عرصهء سه سال تمامى زمين نامزروع مزروع سازد و كفايت خزانه عامره رسانند و هركدام از ايشان را ضامن مال گرفتند و ابتداى پيمايش از چهار حد فتح‌پور نموده يك كرور اول را آدم‌پور و ديگرى را شيث‌پور و ايوب‌پور و غير آن به ترتيب اسامى پيغمبران - عليهم السلام - ناميده ضابطان فرستادند و آخر اين ضوابط چنانچه بايد به عمل درنيامد و اكثر ولايت از ظلم كروريان ويران شده و رعايا زن و فرزند را فروخته به اطراف متفرق شدند و جمع از پاى افتاد و كروريان در پاى محاسبهء راجه تودرمل آمده و بيشترى از مردم خوب در ته ضرب شديد و اشكنجه و انبر مردند و جمعى در حبس ابدى ديوانه‌خانهء كچهرى چنان هلاك شدند كه هيچ احتياج به جلادى و سيّافى نماند و گور و كفن هم نيافتند و حال ايشان بعينه حال آن فداييان هنود بود كه در ملك كامروپ خود را وقف بتى ساخته تا يك سال به فراغ بال هرچه از دست مىبرآيد مىكنند و مرفوع القلم مىباشند . بعد از آن در موسم معهود يكان يكان را در آن بتخانه جمع ساخته زير گردونى گردان مىكشند و سرها را فداى آن بت معبود مىسازند و چون تمامى ولايات سواى آنچه به خالصه منسوب بود امرا جايگير داشتند و از كثرت فسق و فجور و زيادت خرج بيوتات و جمع اموال فرصت نگاه داشتن سپاهى و پرداختن احوال رعايا نبود . در وقت كار تنها با غلامى چند و شاگرد پيشهء مغول در معركه حاضر مىشدند و سپاهى كارآمدنى هيچ‌جا پيدا نى . شهباز خان كه مير بخشى رسم و روش داغ و محلى را كه ضابطهء سلطان علاء الدين خلجى و بعد از آن سنت شير شاهى بود به تازگى به او دهانيده در ميان آورد و مقرر چنان شد كه اول بر امرا
منتخب التواريخ ( فارسى ) — صفحة 130 | توفيق سبحانى / عبد القادر بن ملوك شاه بداونى